مصطفى النوراني الاردبيلي

625

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

قسمى از آن سبز رنگ است و آن بر درخت صنوبر يافته مىشود و همه آنها بازوها مىباشد كه با آن طيران مىنمايد و نوعى از آن بازوى بزرگ بود و بهترين آن بزرگ طولانى است كه در گندم پيدا مىشود و زرد مايل به سياهى و سرخى و با خطوط زرد كه به عرض در زير آن باشد و آنچه سبز و سرخ و زرد و منقط به سياهى باشد زبون و سائر اقسام آن غير مستعمل و چون آدمى را بگزد بىاختيار بول آن جارى شود و مىگويند سميت در سر آن است و باقى نيكو است . مزاج : گرم در درجه دوم و خشك در درجه سوم . مقدار خوراك از 2 تا 4 برنج . مقام حصول : جنوب هند و اسپانيا و چون در اسپانيا بيشتر يافت مىشود عرفا آن را مگس اسپانيايى هم مىگويند . خواص درمانى : گرم و خشك است و آن بسيار حارّ حادّ تند و معفن و مقرّح جلد و مسخّن محرّق و مقطّع و مفتّح است و هنگام استعمال اصلاح آن واجب است به اين طريق كه آن را در كوزه نو نهند و سر آن با پارچه كتان باريك صاف بندند سپس سركه تند در ديگچه مسى انداخته خوب جوش دهند و كوزه مذكور آن را بر دهن آن واژگون بدارند تا بخار سركه بدان رسد و بميرد و بعد از آن از كوزه برآورده از پر و غيره صاف كرده استعمال نمايند و همچنين مىبايد كه هر حيوان روى اين كيفيفت را به استعمال آورند و يا در پارچه پيچيده به بخار سركه جوشان بدارند تا بميرد كه از اصلاح باعث تلطيف آن مىشود و استعمال آن مجاز و گاهى آن را سوخته استعمال مىكنند . مىگويند طلاى آن با سركه جهت داء الثعلب و بهق و برص و ناخن و تحليل اورام بلغمى وجهت جرب و تقشر جلد و برص و قوبا و رفع ثاليل و قمل و بقاياى بدرى و نميشى نافع و طلاى آن تنها نيز جهت جرب متقرح و قوباردىء نافع است و مىگويند : طلاى سوخته آن با خردل جهت رويانيدن