مصطفى النوراني الاردبيلي
620
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
« اى خدائى كه بزرگ را كوچك و كوچك را بزرگ مىكنى ، آنچه در من نيز هست كوچك كن » . خوبش آن است كه به رنگ ياقوتى باشد و بندهايش كم فاصله و چون بشكنى چندين پارچه مىشود . لولهاش پر از مادهاى مايل به سفيدى و شبيه تار تارتنگ است لزج است و اگر آن را بجوند مزه آن مايل به تندى مىدهد ، سائيدهاش بوى خوش دارد و زرد مايل به سفيد است . مزاج : گرم و خشك در درجه دوم . خواص : لطافت بخش ، كمى گيرنده و تند است در گوهرش ماده خاكى و هوايى به حالت معتدل بهم آميختهاند گرايش به خشكى دارد و همچون ادويه ديگر ذاتش گوهر لطيف دارد . مصفّى خون ، محلّل اورام ، قاتل كرم شكم ، مقوّى معده و جگر ، بادشكن ، تببر ، در مرض جذام و سوزاك و خارش و امراض جلديه بطور خيسانده و صاف كرده خورده مىشود ، براى سوء هضم و نقرس و اسهال و كم اشتهايى خوراك مفيد است ، در دروان نقاهت به مريض هم مىدهند مفيد است ، براى تحليل ورم به طور خوراك و ضماد استعمال مىشود ، پختنش اثرش را كم مىكند و بهترش خيساندهاش مىباشد كه به اين صورت خيسانده مىكنند : 30 گرم ذريره را در 300 گرم آب سرد خيسانده و به مدت 6 ساعت آن را بطور سربسته در جايى گذارده بعد آن را صاف كرده روزى 3 دفعه هر بار 60 گرم از آب آن بخورند « 1 » . شاخههاى ذريره گرهدار مىباشد كه از هر گره دو شاخه در مىآيد و گلش نيز 5 قسم مىباشد .
--> ( 1 ) - المفردات ، ص 212 .