مصطفى النوراني الاردبيلي
597
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
هندوستان است . شير ديودار گرم در چهارم و خشك در سوم است در جوهر آن قبض است براى استرخاى عضو و فالج و لقوه بغايت نافع ، نيز شكننده سنگ كليه و مثانه و مفيد بواسير بادى است در نزد هنديان نوعى از آن را چهكا گويند يعنى موجب قرار نطفه مىشود كه به زنان عاقره خورانيدن باعث آبستنى مىشود . « 2 » ديودار ، صنوبر هندى : از تيره سرو كوهى است . چوبهايش به چوب زرنباد شبيه است ، كمى تند مزه و شيرهاش گرم و تند مزه و تشنگىآور است . ديودار از جنس درخت ابهل است يعنى درخت سرو . « 3 » شير او تند و محرق و معطش و از سموم قتاله و صمغ او مشكور اهل صناعت و گويند نگاه داشتن او باعث اطاعت جن مىشود . مضر شش و مصلحش صمغ عربى و روغن بادام و قدر شربتش يك درهم است . « 4 » خواص : در مداواى سستى اعصاب و فالج و دهان كجى بهترين علاج است . در علاج بيماريهاى سر و مغز و سكته و صرع سودمند است ، شكم را بند آرد ، سستى پيزى را بر طرف كند به شرطى كه در آبپزش بنشينند . « 5 »
--> ( 2 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 34 . ( 3 ) - ترجمه صيدنه ، ج 1 ، ص 307 . ( 4 ) - تحفه حكيم ، ص 120 . ( 5 ) - قانون در طب ، ص 121 .