مصطفى النوراني الاردبيلي
580
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
روايت از جابر بن حيان : گياهى هست داراى ساقه بلند و مجوف كه بر زمين مىخوابد ، برگهاى آب شبيه بادام و گلهايش زرد و ريشهاى گرهدار و به شكل عقرب و طعمش تلخ است و در پزشكى مصرف مىشود . « 2 » درونج بفتح اول و ضم راء مهمله و سكون واو و فتح نون و سكون جيم معرب درونك و درونه فارسى است و به سريانى : قروتس و به هندى : توس و ترنگ مىگويند . ظاهر آن خاكسترى رنگ و در باطن سفيد و به شكل عقرب و به رنگ سياه آن شبيه به برگ بادام مايل به زردى و مفروش بر روى زمين و ساق آن مجوف به قدر دو ذرع در طبرستان و بلاد شام و مغرب زياد وجود دارد و در آنجا معروف به عقربى است . گرم و خشك در سوم است . خواص دارويى : اگر آن را در خانه بياويزند طاعون بر آن خانه وارد نشود و چون آن را بر سر آويزند خوابهاى بد و مشوش نبيند و در خواب نترسد و آن محلل بلغم و سودا و پراكنده كننده رياح غليظ و مقوّى حواس است و خوردن آن با شكر جهت صداع بلغمى و درد سينه و براى فلج و لقوه و ماليخوليا و قلب و معده و جگر خوب است . باد را پراكنده مىكند ، قلب را توان مىبخشد و بهترين داروى خفقان است . بادهاى زهدان را از بين مىبرد ، اگر با انجير ضماد شود ، پادزهر كژدم و رتيل و ساير سمهاست . « 1 » * دغدغك تعريف : به فارسى : دغدغك و سناى كاذب و در كتب سنتى با نامهاى : سناى برّى و قلوته آورده شده است .
--> ( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 1516 . ( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 116 .