مصطفى النوراني الاردبيلي

56

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

استسقاء ، سختى طحال ، درد مفاصل و پهلو است . « 1 » خيسانده كليه اجزاى اين گياه در باز كردن و تسكين دردهاى درونى و استسقاء مفيد است . اندامهاى سرد را گرم مىكند و نيز مسهل و پاك كننده بدن است . آسارون با تقويت مثانه و كليه به دفع بول كمك مىكند . « 2 » خوراك نيم درم از آن همراه شربت كرنج مانع پيدايش آبله مىشود . « 3 » آن را ملين و پادزهر سموم ، نافع صرع ، سردرد ، غش و انسداد بول گفته‌اند . در هند براى آبله استفاده مىشود . نيز در صنعت عطر سازى از آن استفاده مىكنند . « 4 » در طب به عنوان مسهل مصرف مىگردد . « 5 » ريزوم و ريشه آن در طب عوام به عنوان مسهل و قىآور مصرف مىگردد . براى آن اثر قاعده‌آور نيز قايل شده‌اند . در هر حال ذكر اين نكته لازم است كه مصرف آن به علت دارا بودن تركيبات سمى بخصوص در حالت تازه خطرناك مىباشد . گرد برگ و ريزوم آن عطسه‌آور است . مصرف آن امروزه به طور كلى متروك شده است . سابقا در دامپزشكى از آن به مقدار 15 تا 30 گرم به عنوان مسهل دفع كرم و درمان مشمشه استفاده به عمل مىآمده است . مقدار خوراك : به اندازه ميوه كوچك مازو ( تقريبا 5 / 1 تا 2 گرم ) مىباشد . داروى فوق نافع ورم شكم ، درد معده ، درد خاصره ، سنگ مثانه و بلغم است . « 6 » مقدار خوراك آسارون از نيم تا يك مثقال مىباشد . « 7 » مقدار خوراك از 2 تا 5 گرم است . « 8 » ضرر - اصلاح : مضر ريه است و مصلحش مويز چرب شده با روغن بادام مىباشد . « 9 » مشابه : مشابه آسارون زنجبيل « 1 » و دوج تركى است . « 2 » قوت آسارون با قوت سوسن زرد برابر مىباشد . « 3 »

--> ( 1 ) - بستان المفردات ، ص 51 ؛ مخزن المفردات ، ص 27 ؛ محيط اعظم ، ج 1 ، ص 142 . ( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 61 . ( 3 ) - صيدنه ، ص 54 . ( 4 ) - فارماكو گرافيا ، ج 2 ، ص 239 . ( 5 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 225 . ( 6 ) - طب الائمه ، ص 77 . ( 7 ) - المفردات ، ص 183 . ( 8 ) - مخزن المفردات ، ص 27 . ( 9 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 142 . ( 1 ) - همان ، ص 183 . ( 2 ) - بستان المفردات ، ص 51 . ( 3 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 61 .