مصطفى النوراني الاردبيلي
50
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
كردهاند كه به عنوان ضد عفونى كننده پوست استعمال مىشود ، كه خوراك آن 6 % تا 9 % گرم مىباشد . كسى كه آن را به طور داخلى استعمال كند از ادرارش بويى استشمام مىشود و رنگ ادرار را تغيير مىدهد . * آب مقطر آس تعريف : آب مقطر برگ مُورد جهت تهيه اين آب مقطر از گياه ميرتوس كومونيس Myrtus Communis از تيره مورد استفاده مىشود . در پوست ، ساقه ، برگ ، كليه قسمتهاى گل و ميوه و حتى دانه اين گياه كيسههاى ترشحى محتوى اسانس ديده مىشود ، لذا تمام قسمتهاى اين گياه معطر است ، ولى از برگ آن براى تهيه عرق استفاده مىكنند . برگ مورد محتوى تانن ، مواد رزينى ، كامفن و 3 / 0 درصد اسانس مىباشد . اسانس مورد به رنگ زرد است و شامل دىپانتن و ميرتنول است . مصرف گياه « مورد » به عنوان ضد عفونى كننده و ضد انگل ، مقوى معده ، قابض و موثر در بيماريهاى دستگاه تنفس و ادرار استفاده مىشود . همچنين فرآوردههاى « مورد » در برونشيتهاى عفونى و آسم ، موجبات تسهيل خروج خلط را فراهم مىسازند . در تسكين سرفه نيز به كار مىرود . مصرف بى رويه فرآوردههاى « مورد » ، زيانبار است به طورى كه ممكن است به جاى از بين بردن سرفه بيمار ، موجبات تشديد آن و افزايش ترشحات مخاطى را فراهم كند . عرق برگ « مورد » را به عنوان قابض و معطر استفاده مىنمايند . « 1 » ضرر و اصلاح : آس مضر معده است و مصلحش انيسون مىباشد ، مسواك نمودن با چوب تر آس جذام را به هيجان مىآورد ( در روايت آمده است ) بوئيدن گل آن موجب سردرد گرم و زكام است و مصلحش سوسن تر يا نيلوفر تازه مىباشد . « 2 » استعمال زياد روغن آس باعث بىخوابى ، زكام و سردرد مىشود و مصلحش گل بنفشه و سوسن است . « 3 »
--> ( 1 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، ص 1109 . ( 2 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 102 . ( 3 ) - بستان المفردات ، ص 127 .