* آس ( مورد ) تعريف : درختى بستانى و بلندتر از درخت انار ، برگش ريزتر و سبزتر از برگ انار ، تخمش سياه و هميشه سبز و معطر است . « 2 » نام آس در نزد غربيها مشهور به ريحان است . « 1 » برگهاى آن تخم مرغى ، نوك تيز و معطر است و گلهاى آن در تابستان شكفته مىشود . « 2 » مورد ، داراى ميوه ترش مزه ، مطبوع و خوراكى است . برگهايش متناوب و تخمدانش در پايين گلبرگها قرار دارد كه بعدا تبديل به ميوه مىشود . « 3 » مورد ، مانند درخت دهانكى ، بسيار بلند ، چوبش سياه و بسيار محكم و صمغ آن سرخ و سفيد است . « 4 » آس برى را بعضىها به اشتباه اذخر گفته‌اند . درخت آن از درخت بستانى كوچكتر ، برگش كوچك ، عريض ، ضخيم‌تر ، و نوك آن تيز است و در زمستان خشك نمىشود . « 5 » تنه درخت آس ، بلند و گل آن سفيد ، ضعيف ، سريع السقوط ، خوشبو و برگ آن باريك ، خوشبو و طعم آن اندكى تلخ و جمع كننده دهان است . ميوه آن ابتدا سبز و بعد از رسيدن سياه رنگ و مزه آن شيرين مىشود . كمى غذائيت دارد . نيز در درون ميوه آن تخم سفيد ريز املس از سه تا ده عدد هست . قوىترين و بهترين اجزاى آن ، ريشه آس مىباشد . « 6 » حبّ الآس ، كمى بزرگتر از فلفل سياه است . داخل ميوه 7 تا 8 تخم چرب وجود دارد كه مزه‌اش كمى ترش است . « 7 » مزاج آس سرد و خشك در درجه دوم است . « 8 » مزاج آن گرم و خشك در درجه دوم مىباشد . « 9 » مزاج حب الاس سرد و خشك مىباشد . « 10 » مزاج آس در درجه اول گرم و خشك و در درجه دوم سرد و خشك است . اسم : آس اسم عربى است و مشهور به مورد مىباشد . آن را به عربى ريحان و به زبان محلى نازبو گويند . نيز آس را به سريانى آسا و كولن زا ، به يونانى قيطوش به مصرى و

--> ( 2 ) - تحفه ، ص 23 . ( 1 ) - شرح اسماء ، مايرهوف . ( 2 ) - فرهنگ داروها . ( 3 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 51 . ( 4 ) - المفردات ، ص 230 و دكتر فاضل موسوى . ( 5 ) - لاثانى لغات الادويه . ( 6 ) - محيط اعظم ، ج 1 ص 100 . ( 7 ) - المفردات ، ص 230 . ( 8 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 102 . ( 9 ) - لاثانى ، ص 3 . ( 10 ) مفردات ، ص 230 .