مزاج : مزاج آبنوس به قول بوعلى سينا گرم و خشك در درجه دوم است . « 1 » اثر شيميايى : از آبنوس 78 / 48 درصد تانيك اسيد به دست مىآيد و از ميوه آن نوعى شكر و ماده‌اى به نام Gallotanic Acid حاصل مىشود . اين درخت داراى مواد اسيد ماليك malicaced و تانين TAnin است . « 2 » خواص : ساييده آبنوس با آب در سنگ ، نافع آبله ناشى از سوختگى آتش و خون ريزى مىباشد . آبنوس با ادويه قوى ، حابس خون و نافع برخى از زخمهاست و براده سوخته شده آن ، لطيف‌تر و جهت زخمهاى كهنه و جرب و در كليه خواص اثر سريع دارد . ماليدن پخته آبنوس در سركه ، نافع ورم خنازير است . آبنوس از داروهاى مهم امراض چشم و موى زايد در چشم است و سرمه ساييده آن مقوى چشم و حافظ سلامت و جلا دهنده است . همچنين ساييده سوخته آن بر سنگ ، چشم را جلا داده ، مانع سفيدى و آبريزى چشم مىشود و دفع شب كورى و تاريكى مىنمايد . سرمه خاكستر براده آن كه در تابه سوزانده ، سپس شسته باشند ، نافع زخم كهنه چشم ، رمد خشك ، خارش و جرب چشمى مىباشد . سوخته آن ادرارآور است و چون با سكنجبين خورده شود ، مداومت آن سنگ كليه و مثانه را مىشكند . اگر براده آبنوس را زن عقيم بعد از پاك شدن از حيض به مدت هفت روز و به مقدار يك مثقال ، با آب و عسل بخورد و بعد از آن جماع كند به اذن خدا حامله مىگردد . « 3 » از ميوه رسيده و پخته آن در امراض خون ، سوزاك و جذام استفاده مىكنند ، خون را صاف مىكند و در خارش پوستى بسيار مفيد است . پوست آبنوس نافع ورم و عصاره پوست نافع تب صفراوى و براده چوب آن نافع سيلان منى است و زخم را پر مىكند . چنانچه آبنوس را با آب باديان ساييده و بر چشم سرمه كشند ، پرده چشم را صاف مىكند ، نيز ماليدن ساييده آن با آب بارهنگ بر پيشانى نافع خون ريزى بينى است . آبنوس مدرّ بول است و سنگ مثانه و كليه را مىشكند ، ماليدن آن با روغن گل و سفيده تخم مرغ نافع سوختگى و

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 93 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 93 ؛ قانون در طب ، ج 2 ، ص 76 ؛ عقيلى علوى خراسانى شيرازى ، سيد محمد حسين ، قرابادين كبير ، انتشارات محمودى تهران ، فروردين 1349 شمسى ، ص 44 .