مصطفى النوراني الاردبيلي

37

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

هندى كانجى و كار ، به سانسكريت كانجك ، كانجى ( آب ترش مصنوعى ) و كندل ، به انگليسى كانگى ( آب آشاميدنى ) ، ‹ Congee › به لاتين الكلاين درينك ‹ Alkaline › Drink › ، به سريانى اورياموريا و به رومى كولوغورس مىگويند . « 1 » روايات : « عن الصادق عليه السلام قال : ان يوسف عليه السلام لما كان فى السجن شكا الى الله عز و جل من اكل الخبز وحده و سأله ما يتادم به ؟ و كان يكثر عنده الخبز اليابس ، فأمر أن يجعل الخبز اليابس فى خابية و يصب عليه الماء و الملح فصار مريا فجعل يتادم به » . در مرفوعه ابى محمود ، از امام صادق عليه السلام چنين آمده است : حضرت يوسف عليه السلام هنگامى كه در زندان بود ، از مصرف نان تنها به خدا شكايت كرده و درخواست خورشت نمود ، خداوند به وى امر فرمود تا پاره‌هاى نان خشك را كه نزد وى بود ، جمع كند و در خمره‌اى روى آتش بگذارد ، آب و نمك به آن اضافه كند تا به صورت آبكامه در آمده و سپس خورده شود . مشرقى از ابى الحسن عليه السلام نقل مىكند و مىگويد : از آن حضرت ، از خوردن مرى و كامخ كه از گندم و جو درست مىشود و مىخوريم سؤال كردم ، فرمود : حلال است و ما نيز آن را مىخوريم . « 2 » چنان كه از روايات استفاده مىشود ، از غذاهايى كه در قديم مورد استفاده انسانها بوده است ، آبكامه مىباشد كه شايد همان اشكنه معمول ما باشد . مزاج : به قول شيخ ، گرم و خشك تا درجه سوم ، و برخى مىگويند تا درجه دوم ، و خشكى آن قوىتر از گرمى آن است . و بعضى ، گرم در اول و خشك در دوم نيز گفته‌اند . « 3 »

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 91 ؛ المفردات ، ص 58 و فرهنگ معين ، ج 1 ص 21 . ( 2 ) - كافى ، ج 6 ، ص 330 ؛ مكارم الاخلاق ، طبع قديم ، ص 217 و مكارم الاخلاق ، طبع جديد ، ص 361 . ( 3 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 91 .