پذيرفت و در اطاقى دور افتاده نهفته و پنهان به كار شروع كردند ولى در عمل معلوم شد كه مرد اسپانيايى عربى مصطلح عمومى را مىداند و از زبان علمى عربى اطلاع ندارد و به خواندن و ترجمهء كتب علمى و فلسفى قادر نيست . جوان كه دوباره تيرش به سنگ خورده و هنوز به هدف اصليش دست نيافته بود ، نااميد نشد و به جستجو و تكاپوى خويش ادامه داد تا با يك تن يهودى آشنا شد كه زبان عربى را به خوبى مىدانست و خود يكى از مشتاقان علوم عربى بود . اين يهودى زبان لاتين نمىدانست ولى در زبان اسپانيايى وارد بود . قرار شد آنان فعاليت خود را در همان مخفيگاه ادامه دهند . روزهاى متمادى اين سه تن در نهايت سختى و دشوارى به كار ترجمه اشتغال داشتند ، به اين ترتيب كه يهودى كتب علمى و فلسفى را از عربى به اسپانيولى ترجمه و آن شخص اسپانيايى ترجمه‌هاى اسپانيايى را به لاتين و دانشجوى انگليسى آنها را به زبان خود برمىگرداند . اين كار ، به روزان و شبان ادامه داشت و جوان انگليسى بتدريج به علوم عربى كه مأخذ آن از كتب از بين رفتهء يونانيان و يا از علوم فلسفى و ستاره‌شناسى كه سرچشمه‌اش از ايران و هند بود ، دست يافته و از وسعت معلومات دانشمندان اسلامى در زمينهء پزشكى و رياضيات و شيمى غرق حيرت و تعجب شده بود ، در بازگشت به كشور خود انگلستان ، گنجينه‌اى را با خويش همراه داشت و دانشمندترين مردم سرزمين خويش را مديون فعاليت خود ساخت و كتابخانه‌هاى محقر مملكت خويش را از گوهرهاى كمياب و گرانبها مزين ساخت و مردم را با مسلمانان كه مشعل تابناك زمان را در آسيا و افريقا برافروخته بودند ، آشنا ساخت . « 12 »

--> ( 12 ) . ( سير تكاملى تمدن ) تأليف لوئيس پاول‌تاد و همكاران ترجمهء هاشم رضى چاپ 1342 صفحهء 288 .