جلال مصطفوى كاشانى

11

دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى )

ابن سينا را عرب مىدانند بلكه حتى محمد بن زكرياى رازى را كه اهل رى مركز ايران بوده و نامش هم نشان مىدهد كه از « رى » برخاسته است ، عرب مىشناسند . ولى خوشبختانه در اثر تذكارات عديده كه در قرن بيستم از طرف مقامات صلاحيت‌دار علمى و فرهنگى به عمل آمده است ، امروزه در كتابهاى اروپايى ابن سينا و رازى و ساير پزشكان معروف قديم ايران را ديگر عرب ندانند و ايرانى شناسند ، چنان كه در كتاب لغت لاروس جلد اول چاپ 1960 دربارهء ابن سينا چنين مىنويسد : « آويسن ( ابو على الحسين بن سينا كه به نام آويسن شناخته شده ) فيلسوف و پزشك ايرانى در افشنه نزديك بخارا به سال 980 به دنيا آمد و در همدان به سال 1037 درگذشت . » و حال آنكه پيش از اين تاريخ در فرهنگ دائرة المعارف علوم پزشكى « 5 » كه در دهه‌هاى آخر قرن نوزدهم در صد جلد تأليف شده است ، در جلد 7 چاپ 1878 دربارهء ابن سينا چنين درج شده بود : « آويسن نام لاتينى و تحريف‌شدهء معروف‌ترين پزشك عرب » يك تذكار لازم - متأسفانه بعضى از دانشمندان ايرانى به اين موضوع ، كه تذكار آن به دانشمندان اروپا مؤثر افتاده است ، توجه ندارند و بهنگامى كه بعضى از كتابهاى اروپايى را ترجمه كنند اگر آنان به جاى « پزشكان ايران » اشتباها « پزشكان عرب » نوشته باشند ، دانشمندان ما به جاى آنكه به خاطر آورند كه آنان ايرانى هستند نه عرب ، عينا نوشته‌ها را ترجمه كنند و حتى اشتباه آنان را تذكار ندهند . دكتر گوستاولوبون خاورشناس شهير فرانسوى در كتاب تمدن اسلام و عرب جريان انتقال تمدن و فرهنگ اسلام را به اروپا به خوبى شرح داده و در اين‌باره حقايقى شگرف را افشا كرده است كه در هيچ كتابى ديگر ، دربارهء پيدايش تمدن در اروپا در نتيجهء انتقال معارف اسلامى به آن قاره ، چنين بيانى نيامده است . پس از اين ، مطالب لازم در اين‌باره از آن كتاب نقل خواهد شد ولى اكنون لازم است پيرامون همين موضوع چند جمله از كتاب سير حكمت در اروپا تأليف محمد على فروغى نقل شود : در صفحه 84 كتاب مزبور چنين آمده است : « در قرون‌وسطى بساط علم و حكمت در اروپا برچيده شده بود و نادانى چنان غلبه داشت كه اولياى دين هم از سواد و كمال بىبهره بودند چنان كه شارل كبير پادشاه فرنگ ( امپراطور شارلمانى ) كه در آخر مائهء هشتم تقريبا بر همهء اروپا سلطنت داشت و مردى هوشمند بود و در ترويج معارف اهتمام مىورزيد ، چون خواست تحصيل كمالى كند و مكتب و مدرسه داير نمايد ، با رنج فراوان ، از گوشه و كنار ، دو سه نفر از اهل فضل پيدا

--> ( 5 ) Dictionnaire Encyclopedique des Sciences Medicales .