حسين گل گلاب
74
كتاب گيا ( راهنماى گياهى ) ( فارسى )
( 17 ) تيره هفدهم مركبات ( نارنجها ) HESPERIDEES درختها و درختچههائى هستند كه در قسمتهاى معتدل و مرطوب يا گرم پرورش داده مىشوند . گلهاى 5 قسمتى آنها بسيار معطر - برگها نامقابل و پايا و تك منفرد - ميوه كروى درشت داراى پوست زرد ناهموار و درون برى كه عموما به ده قسمت شده و دانهها در آنها قرار گرفتهاند - كيسههاى اسانسى در پوست و برگ آنها فراوان است . 1 گلها از خارج صورتى - ميوه اندكى دراز يا بيضى - ترش 2 گلها سفيد ميوه كروى يا گلابى شكل 3 2 * دم برگ ساده - ميوه بيضى با پوستكلفت - ترش - بادرنج C . Medica ( بهار - پايا ) * دم برگ تقريبا بالدار - ميوه بيضى با نوك پستانكدار - پوست نازك - طعم بسيار ترش ليموترش C . Limonium ( بهار - پايا ) 2 * ميوه گلابى شكل يا كروى - پوست صاف نازك داراى غدههاى صاف يا فرورفته طعم شيرين با اندكى تلخى ليموشيرين C . Limetta ( بهار - پايا ) * ميوه كروى 4 3 * دم برگ با بال بزرگ - غدههاى پوست ميوه فرورفته - پرهها داراى مزه تلخ و ترش - نارنج نارنج C . Vulgaris * دم برگ با بال كوچك - غدههاى پوست ميوه برجسته - پرهها داراى طعم شيرين يا ترش و شيرين درخت بلند 10 - 12 متر پرتقال C . Aurantium * پوست ميوه به آسانى جدا مىشود نارنگى C . Deliciosus ( بهار - پايا ) گونههاى اين درختان با يكديگر آميزش يافته و بواسطه پيوند و پرورش گونههاى دورگه بسيار مىدهند كه بنامهاى بالنگ و بكرالى و پتابى و كلماتين و توسرخ ناميده مىشوند . ( 18 ) تيره هيجدهم سنجد تلخ MELIACEAE درخت يا درختچه با گلهاى بنفش خوشهاى بزرگ و دمدراز - برگها نامقابل و مركب دوشانهاى برگچهها بىكرك و دندانهدار سنجد تلخ - زيتون تلخ M . Azederach . درختى است بومى جنگلهاى شمالى ايران و براى زينت كاشته مىشود ميوههاى آن زرد و گرد و سمى است .