عبد الله احمديه

192

راز درمان ( رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى ) ( فارسى )

به كلى بسته گرديده باشد ، بنابه آزمايش و دستور اينجانب ، مىتوان با شياف مغز خيار و خوراندن خيار و آب آن به بيمار ، رفع عارضه و خونريزى آن را نمود . اگر خيار در دسترس نباشد مىتوان از برگ و آب كاهو همين استفاده را نمود . كاربرد اسفناج نيز در اين زمينه خوبست . در اينجا نظر پزشك شرط است و به هر صورت با به كار بستن اين دستورات ديگر نيازى به شكافتن مثانه نخواهد بود . در كتاب « ذخيره خوارزمشاهى » آمده است : « هرگاه مجرا يكباره بسته شده باشد تدبير جز آن نباشد كه محمد زكريا در علاج آماس مثانه مىگويد : هرگاه آماس عظيم باشد و مجراى بول بدان سبب گرفته شود فناطير ( سوند ) به كار نتوان داشت و بيمار مشرف به هلاك شود . مثانه را ببايد شكافت تا آب برون آيد . » چنين آشكار مىگردد كه مبتكر اين عمل رازى بوده زيرا « گرگانى » در كتاب خود اعمال و ابداعات هريك از اطباء مهم گذشته را به نام ذكر كرده است . يكى از نسخى كه در گذشته براى باز كردن مجرا به كار برده مىشد نسخه زير مىباشد : مقدارى باقلاى مصرى ( ترمس ) Lupin را كوبيده در ظرفى مىريختند و روى آن تا به حدى كه سطح آن را بپوشاند شير اضافه مىكردند و مىجوشانيدند تا شير كاملا جذب شود . پس از آن به مقدار مساوى روغن گاو مىافزودند و مجددا محتواى ظرف را مىجوشانيدند تا قوام آيد . بعد آن را روى پارچه‌اى مىكشيدند . چنانچه اين ضماد را بر روى مثانه مىنهادند ادرار شروع به دفع مىكرد . هرگاه بر شكم بسته مىشد موجب تلين مزاج مىگرديد و چنانچه آن را بر كبد قرار مىدادند صفرا را مىراند و بر روى معده نيز اسهال سودائى را دفع مىكرد . در آخر ضماد را برداشته و موضع را با گلاب مىشستند . ضماد فوق بيشتر در مورد كودكان و كهنسالانى كه طاقت مسهل را نداشتند تجويز مىشد . پيشينيان همچنين مىدانستند كه هيجان و تحريك اعصاب اثر زيادى در ايجاد