عبد الله احمديه
11
راز درمان ( رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى ) ( فارسى )
به علت تخصصى بودن اين امر و عدم آشنائى پزشكان نسلهاى بعد با روش كار ، به هنگام عمل و در تطبيق دارو با طبيعت بيمار به اشتباهات زيادى برخورد مىشد . اين ابهام و اشكال و نيز تعصب بىجا بهانهاى براى به دور افكندن تجارب گرانبهاى هزاران ساله نياكانمان گرديد . ابو على سينا كتاب « قانون » را كه نتيجه مطالعات و آزمودههاى اوست به حدى كه در خور استفاده يك پزشك باشد به رشته تحرير درآورده است . او در كتاب خود آنچه را كه شخصا مشاهده ننموده و يا بدان عمل نكرده است صريحا مىنويسد : « به چنين مريضى برخورد نكردهام » . شيخ الرئيس عقايد و روشهاى درمانى پيشينيانش را توأم با نظرات و برداشتهاى شخصى به گونهاى روشن نگاشته و هرگونه دستور يا نسخه مفيدى را كه از پزشكان متقدم به دست آورده به نام آنان در كتاب خود درج نموده است . به همين جهت كتاب « قانون » بىاندازه مورد توجه و اعتماد اهل فن قرار گرفت ، بهطورىكه در مقايسه آن با كتب پزشكى و آثارى كه بعد از ابن سينا نگارش يافت همه بر تفوق و برترى اين اثر ارزنده اعتراف نموده و در درمان بيماريهاى سخت ، رأى و دستورات اين پزشك عاليمقام را دليل و راهنماى عمليات خود قرار دادهاند ، زيرا راز تشخيص و راه درمان را بهتر از « قانون » در جائى نيافتهاند . بعدها هرچند ديگران تأليفات متعددى عرضه كردند ولى در كل همگى خود را شاگرد مكتب او به شمار آوردهاند . بديهى است كسانى مىتوانند به اين « راز علمى » پى برند كه در رشته پزشكى قديم و جديد توأما كار كرده و با مسائل و مشكلات بسيار برخورد كرده باشند . در چنين صورتى است كه متوجّه خواهند شد ابو على تا چه حد تسلط و استيلا در طب داشته و چه نكات مهمى را متذكر و راهنما شده است . كتاب قانون به مثابه حل المسائل ارزشمندى است كه راه حل مسئله را مىآموزاند . مثلا در ورم مفاصل و سياتيك كه با داروهاى امروزى ، درمان مدتها به طول مىانجامد ابن سينا چنين راهنمائى مىكند : « اينگونه بيماران طبيعت حار دارند . مواد غليظه در بدن آنها جاى گرفته و آن مواد بايد به استعانت ملينّات و مدرّات با رعايت طبيعت حارّ بيمار توأم گردد تا نتيجه مطلوب حاصل شود . »