عبد الله احمديه
9
راز درمان ( رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى ) ( فارسى )
7 - بايد كه هر دو روز يك نوبت به گرمابه روى كه بسيار خلط باشد از تن بيرون نيايد الّا به گرمابه . 8 - بايد كه جماع بسيار نكنى . 9 - بايد كه در هفته يك بار جماع كنى تا اخلاط فاسد از آن برون آيد . 10 - بايد كه به هيچ وجه با پيرزن مجامعت نكنى كه با ايشان آشنائى كردن مرگ مفاجات باز آرد . » در زمان خلافت بنى عباس ، خليفه منصور دچار بيمارى شده بود كه پزشكان از معالجهاش درمانده بودند ، ناچار بختيشوع ، استاد پزشكى گنديشاپور را به بغداد فراخواندند تا به درمان خليفه پردازد . يك بار ديگر نيز به هنگام خلافت هارون الرشيد ، بختيشوع به بغداد احضار شد تا سردرد شديدى را كه هارون بدان مبتلاء شده بود درمان نمايد و اينبار براى هميشه در آن شهر رحل اقامت افكند . آمده است كه چند سال بعد خليفه به علت صرف اغذيه و اطعمه گوناگون دچار سكته شد به نحوى كه اطبا از بهبود او دست شستند . ناگزير بختيشوع را بر بالين بيمار حاضر كردند . او با گرفتن خون و تجويز دستورات ديگر خليفه را از مرگ نجات داد . اين دو مورد مكتوب ، از يادگارهاى دانشگاه گنديشاپور به شمار مىرود . در دوران خلافت هارون الرشيد با استفاده از كتابهاى پزشكى هند ، يونان ، مصر و ايران و ديگر كشورها پايهگذارى مكتبى شد كه به « طب يونانى » شهرت يافت . بعدها علماى اسلامى تصرفات زيادى در آن نموده و تازههاى بسيارى بر آن افزودند . از جمله اين دانشمندان « اسحاق ابن حنين نيشابورى » است كه كتاب « خواص ادويه منفرده » نوشته « ديسفوريدس « 1 » » را به زبان عربى ترجمه و مطالب ديگرى بر آن افزود بهطورىكه كتاب به « منقولات اسحاق » تغيير نام يافت . خلاصه آنكه ملل اسلامى و در رأس آنها ملت ايران در پيشرفت علوم مختلف و از جمله پزشكى كوشش بسيار به كار برده و بزرگانى را در دامان خود پرورانيدند .
--> ( 1 ) - طبيب يونانى قرن اول ميلادى .