در حالت غشى علاج غش كنند و بعد افاقه نان در گلاب و آب تر كرده بخورند و غذاى سريع الهضم تناول نمايند و دوائى كه براى شهوت كلبى بارد مذكور شد بخورند و اگر بسبب بلغم غليظ لزج باشد علاج شهوت كلبى بلغمى نمايند و گل سرخ و سنبل الطيب و مصطگى و عود كوفته بيخته بگلاب آميخته بر فم معده ضماد كنند و اگر بسبب ضعف معده با حرارت جميع بدن حادث شود با تشنگى و قبض طبيعت باشد و وقت گرسنگى اگر طعام حاضر نشود غش كند درين صورت وقت افاقه از غشى شيرهء زرشك در گلاب و عرق كيوره برآورده شربت انار و سكنجبين داخل كرده بخورند و هرگاه گرسنه شوند همان وقت غذا بخورند و نان كه در آب انار و سيب تر كرده باشند بدهند دوائى كه در فساد اشتها كه آرزوى خوردن گل و انگشت و گچ و مانند آن باشد نافع صفت آن آنچه براى شهوت كلبى بلغمى مذكور شد به كار برند و خائيدن استخوان چوجهء مرغ بريان مفيد بود دوائى عطش مفرط يعنى تشنگى بسيار صفت آن اگر عطش كاذب باشد بسبب اجتماع خلطى در معده از نوشيدن آب سرد ساكن نشود و چون صبر كنند و آب نخورند ساكن شود و مزهء دهن شور و ترش باشد از آب نيمگرم و نمك قى كنند و سكنجبين و عسل و مانند آن از مقطعات و ملطفات بلغم خورند و از غذاى مولد بلغم پرهيز كنند و بعد از نضج بمنضج گرم از مسهل حار تنقيه كنند و اگر تشنگى صادق بود بسبب حرارت معده چنانچه در تپ مىباشد و بسبب يبوست معده و تناول چيزهاى گرم و تيز و شيرين نيز بود لعاب اسپغول و شيرهء تخم خرفه و شيرهء مغز تخم كدوى شيرين با سكنجبين بنوشند و اگر بسبب حرارت سينه در ريه و قلب باشد هواى سرد زياده‌تر از آب سرد تسكين بخشد بخلاف عطش معدى كه از آب سرد زياده‌تر تسكين مىيابد خميرهء صندل همراه شيرهء خرفه كه در عرقيات برآورده باشند شربت نيلوفر داخل كرده بنوشند و خيار و كدو و صندل و نيلوفر تازه ببويند و صندل سفيد در گلاب سائيده بر سينه و دل ضماد كنند و اگر بسبب خوردن غذاى غليظ لزج مثل ماهى تشنگى پيدا شود مقطعات و ملطفات بلغم مانند سكنجبين به آب نيمگرم بنوشند و اگر بعد از شرب شراب تشنگى حادث شود آب برف بخورند و شيرهء زرشك با سكنجبين و شربت انار ترش مفيد بود و اگر تشنگى بعد از كثرت عمل مسهل حادث شود پست جو و نان خشك در آب انار يا آب‌غوره تر نموده بخورند و تدهين بدن بروغن كنند دوائى انقلاب معده و او آنست كه هر چه خورده باشد بعد از هضم معدى قى كند صفت آن سفوف طين بروغن گاو چرب كرده همراه لعاب بهدانه و لعاب ريشه خطمى در عرقيات برآورده شربت بنفشه چارتخم پاشيده بخورند و باقى علاج آن مانند علاج سحج نمايند [ دوائى كرب و قلق معده ] دوائى كرب و قلق معده هرگاه اين مرض عارض شود مريض غمگين و بيقرار بود و با وى غثيان نيز باشد و در اكثر مادهء اين مرض حار مىباشد صفت آن از سكنجبين و آب نيمگرم مكرر قى كنند و قرص طباشير همراه شيرهء زرشك و شربت انار و سكنجبين خورند و از پوست كدو و صندل و گل سرخ و كافور در گلاب سائيده بر فم معده ضماد نمايند و بعد از نضج از مسهل بارد تنقيه نمايند و اگر مادهء آن بارد باشد از آب نيمگرم و نمك مكرر قى كنند و بعد از نضج بمنضج گرم از مسهل حار تنقيه كنند بعد از آن جوارشات حاره با سكنجبين عسلى بخورند و روغن مصطگى بمالند [ دوائى براى اختلاج معده ] دوائى براى اختلاج معده هرگاه كه اختلاج در فم معده يا جزو اعلاى معده باشد خفقان و غشى نيز بود و اكثر بسبب مادهء بارد مىباشد كه در معده جمع مىشود و يا از عضو ديگر بر معده مىريزد و يا بسبب خلط لذاع مىباشد صفت آن اول از علامات دريافت نمايند كه از خلط باردست و يا از خلط حار بعد از آن دوائى كه براى كرب معده مذكور شد بدان علاج كنند و اگر بسبب كرم شكم باشد حقنه كنند بعد از آن