[ مقدمه مولف ] بسم اللّه الرحمن الرحيم حمد بيحد حكيمى را كه اطريفل اجساد مواليد ثلاثه به اجزاى اربعهء عناصر مرتب فرموده و خميرهء ابدان حيوان را با نوشداروى حيات مخمر نموده و سپاس بىقياس صانعى را كه درستى پنجنوش حواس خمسه به اعتدال ستهء ضرورى مربوط گردانيده و روغن هفت برگهء امور سبعهء طبعى را باجزاى انواع امزجهء تسعه تركيب بخشيده رازقى كه غذاى انسان جهت بدل ما يتحلل بحب حبوب نباتات و ماء اللحم لحوم حيوانات مقرر ساخته و بنا بر هضم اغذيهء مختلف جوارش و سقوف هاضم قوت هاضمه ارزانى داشته قادرى كه انحصار تغذيه و تنميهء اجسام بر ياقوتى قوت غاذيه و ناميه نهاده و اختصاص توالد و تناسل بلبوب مشهى و طلاى مبيهى قوت مولده و شهوانيه داده كريمى كه چشم را بلا اعانت كحل الجواهر قوت باصره عنايت ساخته و گوش را بىمدد انكباب و قطور به قوت سامعه نواخته رحيمى كه زبان انسان را تميز ذائقهء اشربه و معاجين و لعوقات مختلفه بخشيده و قوت شامه را مميز روائح شموم و لخلخه و سعوط و نفوخ متنوعه گردانيده و درود نامى دو طبيبى را كه تعديل سوء مزاج غلو و بغاوت مخالفين دين متين بنقوع و مطبوخ عدالت و شريعت فرموده و تنقيهء امتلاى مواد كفر و ضلالت منكرين ملت مبين به مسهل و ملين هدايت و طريقت نموده و صلوة ذاكيات حاذقى را كه مسمومان سموم غفلت و شقاوت را بترياق تنبيه و تاديب خلاص گردانيده و مجنونان جنون جهل و بدعت را بمفرح حقيقت و معرفت اصلاح بخشيده حبيبى كه جهت طهارت ظاهرى اسلاميان بآبزن و نطول‌هاى مطهر امر ساخته و براى نظافت باطنى امتيان عرق عنبر و قرص كافور اخلاق حسنه مقرر داشته شفيقى كه الم جان دردمندان الفت را بكماد و ضماد عنايت بيغايت تسكين داده و مرهم و ذرور شفقت و رافت بر ريش جنان مجروحان محبت خويش نهاده رشتهء جانم صرف فتيلهء شمع بزم شريفش باد و درود روانم چرخ بخور محفل منيفش شداد عليه الف الف التحيّة و السلام و على آله و اصحابه الى يوم القيام اما بعد مىگويد خادم الفقرا محمد اعظم خان چشتى ولد سلطان الاطبا حكيم شاه اعظم خان مصطفىآبادى غفر اللّه لهما كه چون بعضى نسخهاى مجرب اين مستهام و معمول استادهء كرام متفرق افتاده بود ماكثر احتياج تحرير آنها بمرضى در مطب رو مىنمود لهذا به ترتيب حروف تهجى بدستور قرابادينات تركيب داده و نامش برعايت اندراج نسخ مستعملهء خود قرابادين اعظم نهاده و نيز باندك تامل تاريخ شروع آن مهندس عقل انوار اعظم گفت و در اسرع احيان خاطر مضطر از تاليف و جمع آن رياض منضر گلگل بشگفت اميد از ناظرين با انصاف دور از جور و اعتساف آنكه اگر جائى سهو و خطا