محمد اعظم خان ناظم جهان

مقدمه 5

قرابادين اعظم ( فارسى )

[ مقدمه ناشر ] حكيم اعظم و كتاب قرابادين او بسمه‌تعالى در دوران رواج زبان فارسى به عنوان زبان علمى و حكومتى در شبه قاره هند يعنى در عهد سلاطين مغولى هند كه مهاجرت‌هاى متعددى از مكاتب پزشكى شيراز و گيلان به هند صورت گرفت ، بسيارى از دانش‌آموختگان اساتيد فارسى زبان مكاتب پزشكى ذكر شده با تاسى به استادان خود به تاليف كتب پزشكى ارزشمند به زبان فارسى مبادرت ورزيدند . حتى آنان كه از نسل فرهيختگان ايرانى مهاجر نبودند . يكى از شخصيت‌هاى بزرگ قابل ذكر در اين گروه ، حكيم محمد اعظم خان چشتى فرزند سلطان الاطباء حكيم شاه اعظم خان مصطفىآبادى است كه كتب پزشكى متعددى دارد و پس از حكيم محمد اكبر ارزانى ( صاحب آثار جامع و متعددى مثل ميزان الطب ، علاجات داراشكوهى ، قرابادين قادرى و غيره ) « 1 » نام وى مىدرخشد . حكيم محمد اعظم خان ملقب به ناظم جهان تمام آثار ارزشمند خود را به فارسى نوشته است . « 2 » مهمترين و مشهورترين آثار او در طب عبارتند از : 1 - نير اعظم 2 - ركن اعظم 3 - رموز اعظم ( در 2 جلد ) 4 - اكسير اعظم ( در 4 جلد )

--> ( 1 ) - در مقدمه كتاب ميزان الطب ( انتشارات موسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى و مكمل ، 1382 ) درباره حكيم محمد اكبر شاه ارزانى و حيات علمى او توضيح داده شده است ( 2 ) - استاد فقيد پروفسور حكيم نير واسطى - تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان - لاهور 1354 هجرى شمسى