محمد اعظم خان ناظم جهان

مقدمه و پيشگفتار 45

نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى )

فرحى * و [ حماى ] سونوخس « 1 » * و حدبهء ورمى [ است ] . - و اگر قوّه قوى و آلت صلب بود ، نبض صغير سريع متواتر باشد . - و اگر آلت لين و قوّه ضعيف بود ، نبض صغير بطىء متواتر باشد . - و اگر قوّه از غايت ضعف به درجهء سقوط رسد ، تواتر به تفاوت مبدّل گردد و نبض صغير بطىء متفاوت باشد . * خطهاى تيره سر سطرها ( - ) به علاوه فرورفتگى بيشتر آنها ( مانند مثال بالا ) دلالت بر زيرمجموعه بودن مباحث مطروحه دارند و اغلب در تحليل اسباب به كار رفته‌اند . مثال ديگر : سبب اين ضعف قوّه و زيادتى حرارت است . چه : - اگر قوّه ضعيف نبودى ، عظم و سرعت احداث نمودى ، نه صغر و تواتر . - و در صورت قلّت حرارت ، وجود تواتر امكان ندارد « 2 » ، لضرورة الحاجة فيه . - و در حالت انضغاط و صلابت بىسرعت و صلابت نباشد . پس ، اين نوع از ضعف نبض خالى نبود . در خواندن كتاب بايد توجه داشت كه اين علائم را نبايد نوعى پاراگراف‌بندى محسوب كرد تا بدان سبب يكپارچگى متن آسيب ببيند ، بلكه بايد متن را بدون در نظر گرفتن اين علائم خواند . * هرجا واژه يا عبارتى نيز مهم بوده و قصد توجه دادن بدانها داشته‌ايم قلم متن سياه شده است . به‌ويژه در بيان اسباب نبضهاى مركب . * تصرف در تيترهاى كتاب نيز به جهت سهولت استفاده بوده است ، زيرا اين كتاب در حقيقت فاقد تيتر است . * دايره توپر نيز براى جدا كردن قسيم‌ها يا انواع مختلف از هم بوده‌اند . همان گونه كه در اين سطور شاهد آن هستيد .

--> ( 1 ) . ( در نسخه ) : سولوخس . ( 2 ) . ( در نسخه ) : ندارد و .