محمد اعظم خان ناظم جهان
مقدمه و پيشگفتار 34
نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى )
- جلد چهارم ( چاپ مطبع نظامى كانپور ، 1289 ق و نولكشور لكهنو ، 1302 ق ) در امراض ظهر و اطراف جلد ، امراض شعر ، امراض ظفر ، امراض متفرقه ، سموم ، معالجات سموم معدنيه ، معالجات سموم نباتيه ، معالجات سموم مشروبهء حيوانيه و غيره ، علاج كلى سموم ملدوغه ، طرد هوام و قتل آنها ، - خاتمهء كتاب در جدول مشتمل بر دو قاعده : يك . فهرست اوزان ادويهء مفرده ؛ دو . فهرست ادويهء مركبه كه در علاج مرض مستعمل مىشود . اكسير اعظم را محمد اعظم خان در 1290 ق براى فرزندش محمد افضل خان و شاگرد خود سيد عبد السلام به انجام رسانيده است . * رموز اعظم كه در 1264 ق به دستور نواب نظير الدوله جهانگير محمد خان نوشته شده و در يك مقدمه ، بيست و چهار مقاله و يك خاتمه است و محمد اعظم خان خود دربارهء ترتيب مطالب آن مىگويد : « ترتيبش بدين طريق مقرر نموده شد كه امراض هر عضو از سر تا قدم در هريك مقاله بيان يافت و در آغاز هر مقاله فوايد كليه كه شامل جميع امراض آن عضو باشد ترقيم پذيرفت و بعد از آن هر مرضى به فصلى على حده نهاده شد » . رموز اعظم در دو جلد تدوين يافته كه جلد يكم ( دهلى ، 1301 ق ) دربرگيرندهء مقدمه و مقالات يكم تا دوازدهم و جلد دوم ( دهلى ، 1311 ق ) مشتمل بر مقالهء سيزدهم تا آخر است . * قرابادين اعظم ( چاپ مطبع نظامى كانپور ) كه محمد اعظم خان در 1269 ق به نوشتن آن آغاز كرده و در آن نسخههاى مجرب خود و استادان را به ترتيب حروف تهجى به روش قرابادين آورده است . * نيّر اعظم ( دهلى ، 1271 و كانپور ، 1298 ق ) كه در يك مقدمه ، دو تعليم و يك خاتمه تدوين يافته است . مقدمه در بيان بعض فوايد متعلقهء نبض مشتمل بر چند فايده ، تعليم اول در بيان اجناس عشرهء ادلهء نبض و اسباب آنها ، تعليم دوم در بيان اقسام نبض مركب مشتمل بر دو مقاله