محمد مؤمن بن محمد حسين النخعي الآشتيانى

21

تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى )

نوم ميل مىكند بسوى مقدم دماغ علاج صاحب اين مرض بايد كه هركز برو قضا نخواهد و اكثر در مزاج دم يا صفرا هر بامداد تقريبا يك كاسه آب زرشك به قدر مزاج و سن بنوشند يا آنكه آب غوره چاشنىدار يا آب انارين بخورند و غذا نان مرباى زرشك يا كاهو سكنجبين از اين مقوله بخورند اكر رفع شد فبها و الّا مشغول تنقيه بشود بنهاج مذكوره در منضجات تخم كشنيز تخم كاسنى تخم خرفه بكند و دو فصد باسليق در هفتم و چهاردهم بكنند و هركاه از غلبه بلغم يا سودا باشد صبحها اسطخودوس روقاء خشك مكد دو م ل ترنجبين 5 م ل بنوشند و هر سه روز يك دفعه دو م ل حب ايارج بخورند يا آنكه حب پوست هليله زرد بخورند يا آنكه تنقيه كامل بكنند به اين قسم كه منضج خفيف ان تاجريزى بنفشه زوفاء خشك تخم كاسنى مكد 2 م ل ترنجبين 5 م ل باشد و در مسهل ان بعلاوه دواهائى كه مكرّر نوشته شده است بسفايج 2 م ل پوست هليله زرد 3 م ل بكنند و در منضج اسطخودوس كاوزبان اصل السّوس تخم رازيانه مكد 2 م ل علاوه بر نسخهاى مسطور سابق كنند و غذا در اوايل كه از معده خواطر جمع نيستند نخودآب و شورباىجات ادويه‌دار و بعد روزها آلوچه و نارنكى و شبها نخودآب يا آش سكنجبين و سركه دوشاب الصّرع الحار مرخيست كه مانع مىكردد اعضاى نفسانى را از افعال خود بسبب سدّه كه در بعض بطون دماغ يا در مجارى اعصابست كه مانع مىشود از نفوذ روح نفسانى در اعضا و جميع اعصاب را متشنّج كرداند و اسباب او بسيار است اما بسببى كه در دماغ باشد علامت تقدم وجع در راس و ثقل در راس و ردائت حواس و دوار و حركة بر غير نظام