محمد مؤمن بن محمد حسين النخعي الآشتيانى
14
تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى )
و سياهدانه را با روغن كل سرخ و پوست نارنج بر سر طلا نمايند و بزرك سفيد رازيانه اكليل الملك بابونه را جوشانيده بخور دهند و معطات چون كندش استعمال نمايند و مشمومات مثل بزرك رازيانج و عطريات حاره لطيفه چون كل ياس سفيد و ميخك و مشك به بويند و غذا در ايّام منضج نان مربّاى زرشك يا انار با نارنكى بخورند و در ايّام حب نخودآب تمر با ساده و شبها تر طعام با آش غوره با شربت نارنج و دو فصد قيفال هم غير ايّام حب كه يوم مسهل است بايد بشود و اكر شروط عشره محقّق شود بايد تنقيهء كامل نهج سابق نموده و در هفتم و چهاردهم نيز دو فصد بكنند و صبحها غبا بحمام رفتن و در اين مرض بسى مفيد است چنانچه اكابر اين فن نيز تصريح بان نمودهاند الصّداع بشركة المعدة علامت ان اكر از سوء مزاج بلا ماده باشد اين است كه در خلاء معده صداع خفت بهم مىرساند و در حين امتلاء شدّة و اكر از امتلاء معده باشد از اخلاط علامت اشتداد ان خلط ظاهر است مثلا اكر از كثرت صفرا باشد تلخى دهن و عطش و صفرت لون زبان و قس على هذا علاج اكر سوء مزاج بلا ماده باشد تبديل مزاج معده بايد نمود به اين نوع كه صبحها چهار م ل كل قند با بيست م ل سكنجبين و بيست و پنج درم عرق كاسنى تخم كشنيز تخم خرفه مكد دو م ل بخورند با يك دانه آملهء پرورده را در كلاب شسته و در بيست سى م ل سكنجبين خورد نموده بخورند و آن كلاب را عصر كرم نموده با چهار پنج م ل نبات بنوشند و هر سه روز يك دفعه مطبوخ هليلهء زرد و بليلهء مكد سه م ل تخم كاسنى ريشهء كاسنى سناء مكى كلسرخ كل بنفشه مكد م ل آلو بخارا دوازده دانه تمر هندى ترنجبين مكد دوازده م ل بلع نمايند و اكر از امتلاء