زردشتيها آخرين ياد بودهاى مذهب زردشت هنوز هم از گيلان محو نشده است . آنها به داشتن خروس سفيد علاقه دارند زيرا معتقدند كه آواز خروس الهام بخش سعادت است . در آخرين چهار شنبهء سال ، قبل از نوروز ، مردها و زنها آتش مىافروزند و در حالى كه فرياد مىكشند :

--> يا به عقيده برخى از نقطويان خود را در تيزاب افكند و هلاك ساخت . پس از مرگ او پيروانش در نواحى مختلف ايران و هندوستان و آسياى صغير پراكنده شدند و در قرن‌هاى نهم و دهم هجرى به نشر عقايد خود در اين نقاط پرداختند . شاه طهماسب پيروان آنان را كه در نواحى كاشان و فين و قزوين فراوان بودند سركوب نمود . پس از مرگ اين شاه اختلافات داخلى جانشينان او و درگيرى ايران با عثمانى به نقطويان فرصت داد تا باز هم به نشر عقايد خود همت گمارند . شاه عباس چون به نحوهء تفكر آنها واقف شد به قلع و قمع آنان پرداخت . عده‌اى از آنها از ايران به هند رفتند . در اين سرزمين جلال الدين محمد اكبر كه پس از مرگ پدرش ناصر الدين محمد همايون بر تخت نشسته بود حكومت مىكرد و چون از تعصبات دينى عارى بود هيچگونه مزاحمتى در پيشرفت هدف آنها ايجاد ننمود . در تهيهء شرح مختصرى از نقطويان مآخذ زير مورد استفاده قرار گرفت : 1 - نقطويان يا پسيخانيان نوشتهء آقاى دكتر صادق كيا 2 - واژه‌نامهء گرگانى شمارهء 37 ، آقاى دكتر صادق كيا 3 - عالم آراى عباسى تأليف اسكندر بيگ منشى 4 - دبستان المذاهب 5 - از سعدى تا جامى ، پروفسور ادوارد براون 6 - مجلهء دانشكدهء ادبيات ، شمارهء 2 سال دوم 7 - زندگانى شاه عباس كبير تأليف نصر اللّه فلسفى 8 - فرقهء حروفيه ( هلموث ريتر ) ، فرهنگ ايران زمين ، دفتر 1 - 4 جلد دهم براى آگاهى بيشتر در اين زمينه مراجعه به كتابهاى ياد شده توصيه مىشود . م