فصل اول گيلان توصيف كلى حدود - ريشهء اسم - تقسيمات اوليه حدود - ولايت گيلان « 1 » در 36 درجه و 28 دقيقه تا 38 درجه و 11 دقيقه عرض شمالى و 48 درجه و 44 دقيقه تا 50 درجه و 32 دقيقه طول شرقى واقع است . گيلان از شمال به درياى خزر و شهر كوچك نمين Namin ؛ و از مشرق به مازندران ؛ از جنوب به قزوين ، خمسه و آذربايجان ، و از مغرب به آذربايجان محدود مىشود . طول آن از شمال غربى به جنوب شرقى در حدود 225 كيلومتر ،

--> ( 1 ) - نام گيلان از كلمهء اوستائى وارنا Varena كه نام ناحيه‌اى در شمال كوه البرز است مشتق مىباشد . كلمهء گيلان از صفت بومى وارنا مشتق شده است ، و معنى آن « مربوط به وارنا » يا « وارنيك Varenik » است ، كه به مرور در تلفظ به صورت گيلان در آمده است ، و به همين شكل نام مازندران هم از كلمه اوستائى مازينيا Mazinya گرفته شده است . در اينجا از مازندران و گيلان به صورت دو منطقه كه مسكن ديوها بوده‌اند ياد شده ، و در تأييد اين نكته مىتوان ديو سفيدى را كه در شاهنامه ذكر گرديده است در نظر گرفت . اقتباس از نامه دكتر اسكارمن ، از برلين ، 17 ژانويه 1912