منوچهر ستوده

20

نامنامه ايلات و عشاير و طوايف ( فارسى )

( پيوستگى قومى و تاريخى اوغوز ، ص 61 ) . 515 ابيوردى : از بنكوهاى كوچروى بخش جويم فارس ( جغرافياى عمومى بخش جويم ، ص 371 ) . 516 اپرنى ( پرنى ) : از تيره‌هاى طايفهء داهه - خاستگاه خاندان ارشك ( اشكانيان ) كه سركردگى تيرهء اپرنى از طوايف داهه را به عهده داشت استو ( حدود قوچان كنونى ) بود . ( دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 10 ، ص 527 ) . 517 اتابكان آذربايجان : سلسله‌اى از اميران ترك‌نژاد مشهور به ايلدگزيان منسوب به مؤسس آن ايلدگز كه از حدود سال 541 تا 622 ق بر آن و بخشهايى از آذربايجان فرمان راندند و در دوره‌اى رشتهء كارهاى آخرين سلاطين سلجوقى عراق عجم را نيز در دست داشتند ( دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 6 ، ص 483 ) . 518 اتابكان فارس : سلسله‌اى از پادشاهان محلى ايران معروف به آل سلغر ، اتابكان سلغرى و سلغريان كه 71 تن از آنان از 543 تا 685 ق بر سرزمين فارس و مناطق مجاور آن حكومت راندند . سلغرنياى اين دودمان ازجمله اميران ترك‌نژاد طايفهء غز در خراسان با زيردستان خود به تاخت‌و تاز روزگار مىگذراندند ( دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 6 ، ص 491 ) . 519 اتابكان فضلويه : ( نگرشى بر ايل بختيارى ، ص 35 ) . 520 اتابكان لرستان : عنوان كلى دو سلسلهء مشهور به لر بزرگ و لر كوچك كه از اواخر عصر سلجوقيان بيش از 4 سده بر نواحى وسيعى از خوزستان و لرستان فرمان راندند سرانجام لر بزرگ در دورهء تيمورى و لر كوچك در اواسط دورهء صفوى منقرض شدند دربارهء وجه تسميه منطقهء جغرافيايى موسوم به لر بزرگ و كوچك گفته‌اند كه در حدود سال 300 ق دو برادر يكى به نام بدر ( برادر بزرگتر ) حاكم بخشى از لرستان شد كه به لر بزرگ اشتهار يافت و ديگرى منصور فرمانروايى بخشى ديگر از اين ناحيه را در دست گرفت كه به لر كوچك معروف شد لر بزرگ نواحى واقع در شرق و جنوب كارون عليا ، لر كوچك هم نواحى واقع در شمال كارون را شامل مىشد . لر بزرگ : اين سلسله نام يكى از نياكان خود ابو الحسن فضلويه ، اين قوم كردنژاد بودند و در نواحى شام اقامت داشتند كه بعدها به آذربايجان مهاجرت كردند سپس از آذربايجان به دشت شمالى اشتران‌كوه در لرستان آمدند به روايت حمد الله مستوفى در 500 ق 100 خانوار كرد به رياست ابو الحسن فضلويه از جبل السماق در نزديكى حلب به لرستان مهاجرت كردند ( دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 6 ، ص 500 و 501 ) . لر كوچك : اين سلسله به سبب انتساب به خورشيد يكى از نياكان خود و يا شجاع الدين خورشيد بنيانگذار و مؤسس آن بنى خورشيد نيز نام گرفته است . امراى اتابكان لر كوچك از طايفهء جنگروى ( جنكروى ) و از شعبهء سلبورى بودند ( دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 6 ، ص 504 ) . 521 اتابكان يزد : سلسله‌اى از فرمانروايان محلى ايران و جانشينان ديالمهء آل كاكويه كه از 536 تا 718 ق بر يزد و نواحى مجاور آن فرمان راندند . ( دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 6 ، ص 509 ) . 522 اتابكى : از خاندانهاى ساكن در اراك ( ياد نياكان ، ص 30 ) . 523 اتحاديه خمسه : اين اتحاديه از پنج ايل بهارلو ، اينانلو ، نفر ، عرب ، باصرى تشكيل مىشد . قوام الملك شيرازى اين اتحاديه را به وجود آورد و به عنوان ايلخانى در رأس آن قرار گرفت . ( فارس‌شناخت ، سال 3 ، شمارهء 5 - بهار 1380 ، ص 134 ) . 524 اتصالى : از خاندانهاى ساكن در فين بندرعباس ( فين بندرعباس ، ص 275 ) . 525 اتمانى : از طوايف تيرهء عبدربى ايل شكاك در آذربايجان غربى ( ساختار سازمان ايلات و شيوهء معيشت عشاير آذربايجان غربى ، ص 371 ) . 526 اجار : گرجيهاى مسلمان را اجار خوانند كه در اجارستان قسمتى از قفقاز جنوبى در سال 1989 ميلادى 5396 نفر بوده‌اند ( ايران‌شناخت ، شمارهء 10 - پائيز 1377 ، ص 238 ) . 527 اجاق ابحدانى : از خاندانهاى ساكن در اراك ( ياد نياكان ، ص 30 ) . 528 اجاق كاخدل : از طوايف ايل بلياس ( تحفهء ناصرى ، ص 462 ) . 529 اجاق‌كلا : ده از دهستان كلارستاق شهرستان نور ( فرهنگ آباديهاى كشور ، ج 11 ) . 530 اجاقى : از تيره‌هاى ايل اليكائى كه منشأ مازندرانى دارند ( كوچندگان سرزمين خورشيد درخشان ، ص 40 ) . 531 اجاقى : از طوايف كرد چند خانوارى هستند در وزند و كوى - اجاغ كاخدرى در محال مكرى ساوجبلاغ - مهاباد ( تاريخ كرد و كردستان ، ج 1 ، 76 ) . 532 اجاقى : از خاندانهاى ساكن در فيروزكلاى پايين از دهكده‌هاى