كارخانه ابريشم همزمان با اين رويدادها ، يعنى به سال 1857 ميلادى ، زمانى كه فرخ خان امين الدوله به عنوان وزيرمختار ايران در پاريس بسر مىبرد نمايندگى بازرگانى دبلت توانست اجازهء كار و انحصار تأسيس كارخانهء ابريشم‌كشى را در ايران براى مدت 20 سال بدست آورد ، اما اين كار به سبب مشكلات متعدد در برپايى كارخانه دنبال نگرديد . در سال 1859 ميلادى با توجه به بهبود وضع كارگاههاى ابريشم‌كشى بومى آقا محسن رشتى كمك روسها را جلب كرده يك كارخانه ابريشم‌كشى در قريهء بركاده نزديك رشت بنا نهاد ، ولى متأسفانه به سبب ضعف مديريت و نداشتن تجربه و اعمال پاره‌اى نظرهاى سياسى اين كارخانه پس از مدت كوتاهى تعطيل شد . در همين ايام يك كارخانهء ابريشم‌كشى وسيلهء امين الضرب در رشت تأسيس گرديد . لوازم و ماشينهاى آن به‌طور كامل ساخت كمپانى برتو Berthaud در ليون بود . به سال 1904 ميلادى نيز وسائل جديدى براى كارخانه وارد شد . كارخانه ابتدا به وسيلهء 1 مدير ، 1 مكانيسين ، 2 كارگر براى نگهدارى و گرم كردن ديگ بخار و 4 نگهبان كه عموما ايرانى بودند اداره مىشد . بعدها 1 مدير فرانسوى به نام مسيو پلانتيه M . Plantier و 2 مديره فرانسوى نيز به اعضاء اين كارخانه اضافه شدند . تمامى كارگران اين كارخانه را زنان تشكيل مىدادند . از ميان اين كارگران 150 نفر در دستگاههاى ريسندگى كار مىكردند كه هريك روزانه 1 تا 2 قران مزد دريافت مىكردند . 75 نفر روى دستگاههاى پيله كار مىكردند كه مزد هر يك از آنان روزانه 10 شاهى تا 4 عباسى ( 16 شاهى ) بود و 75 دختربچه نيز در كارهاى اوليه مانند حمل پيله به پاى ماشينهاى مخصوص و ساير كارها شركت داشتند . هريك روزانه 2 عباسى ( 8 شاهى ) تا 10 شاهى مزد دريافت مىنمودند . گيلان در خلال چنين سالهايى شاهد برپايى حدود 66 كارخانه پيله بود كه 36 دستگاه در رشت ، 3 دستگاه در بندر انزلى ، 11 دستگاه در لاهيجان ، 2 دستگاه در كسما ، 5 دستگاه در لنگرود ، 1 دستگاه در لشت‌نشا ، 1 دستگاه چكوور ، 1 دستگاه در گسكر ، 1 دستگاه در بوسار ، 2 دستگاه در فومن ، 1 دستگاه در عربان ، 1 دستگاه در شفت و 1 دستگاه در تنكابن بود كه صورت اسامى صاحبان آنها در پيوست شمارهء 9 كتاب « صنعت نوغان در ايران » ( L'industrie Sericicole en Perse ) اثر ه . ل . رابينو H . L . Rabino و ف . لافون D . F . Lafont به چاپ رسيده است . كارخانهء امين الضرب مدت زيادى به حال تعطيل افتاد و ماشينهاى آن مورد استفاده قرار نگرفت . در سال 1314 شمسى يك كارخانه حريربافى در چالوس احداث گرديد كه پس از خريد ماشينهاى موردنياز آن از كشور فرانسه از سال 1316 شمسى آغاز به‌كار نهاد . بيشتر مواد اوليهء اين كارخانه از گيلان تهيه مىشد . بافته‌هاى كارخانهء چالوس جز يكى دو نمونه كه با ابريشم مصنوعى و نخ به‌طور مخلوط تهيه مىگرديد بقيه صددرصد از ابريشم خالص طبيعى بود . اين كارخانه نيز به سبب كمبود مواد اوليه و نيز رواج ابريشم مصنوعى و پاره‌اى علل ديگر از كار بازماند . در سال 1327 با انتقال 120 دستگاه ماشين ابريشم‌كشى نيمه‌اتوماتيك از حريربافى چالوس كارخانه ابريشم‌كشى رشت به كار افتاد و كمى بعد 60 دستگاه ماشين ابريشم‌كشى موجود در انبار اين كارخانه نيز وسيلهء كارشناسان كارخانه نصب و آمادهء بهره‌بردارى گرديد . محصول ابريشم اين كارخانه طبق گزارش بزرگترين آزمايشگاه ليون فرانسه ( Conditionnement de la Soie ) در رديف بهترين انواع ابريشم بود كه به بازارهاى فرانسه ، ايتاليا ، سوئيس و آلمان عرضه مىگرديد . بعدها كه شركت پيله‌ور ادارهء اين كارخانه را به عهده داشت اقدام به خريد و نصب كارخانه‌اى تمام‌اتوماتيك به ظرفيت 54 تن ابريشم دنىيرز در رشت نمود ، ولى كار اين كارخانه نيز در اثر اعمال سياستهاى اقتصادى نادرست كساد شد و سرانجام به حالت تعطيل افتاد . زمانى تعداد كارخانه‌هاى ابريشم‌كشى به حدود 100 دستگاه رسيده بود ، اما امروزه در مؤسسات وابسته به شركت سهامى ابريشم ايران در مناطق مختلف گيلان تعداد كمى كارخانه وجود دارد كه كار عمدهء آنها جمع‌آورى پيله ، خشك كردن و انبار كردن و عرضهء آنها به بازارها و كارخانه‌هاى ابريشم‌كشى است . كارخانه‌هاى موجود يادشده عبارتند از : 1 - كارخانهء پيلهء رمضانى ( رشت ) كه داراى خشك‌كن يا سكاتور كشويى قديمى و سكاتور نوع تراف و خشك‌كن ژاپنى است . 2 - كارخانهء پيلهء آستانه كه به 2 دستگاه خشك‌كن يكى از نوع تراف و ديگرى دستگاه كشويى قديمى مجهز است . 3 - كارخانهء پيلهء لاهيجان كه دستگاه خشك‌كن آن از نوع تراف است . محوطهء وسيع اين كارخانه كه در ساحل غربى رودخانه و جنوب جاده رشت - لاهيجان قرار دارد چون مورد نياز يكى از نهادها بود به تصرف نهاد مزبور در آمد و كار اين كارخانه متوقف ماند . 4 - كارخانهء پيلهء لنگرود كه مجهز به 2 نوع خشك‌كن از نوع ژاپنى و تراف مىباشد . 5 - كارخانهء پيلهء شلمان كه تنها براى خشك كردن پيله از آن استفاده مىشود و دستگاه خشك‌كن آن از نوع تراف و همانند دستگاههايى است كه در رشت و آستانه وجود دارد . 6 - كارخانهء پيلهء كسما كه احداث آن وسيلهء شركت پيله‌ور انجام گرفت ، ولى نصب دستگاه آن كه از نوع ژاپنى جديد است در سال 1362 و به وسيلهء شركت ابريشم ايران صورت پذيرفت . 7 - كارخانهء پيلهء طاهر گوراب كه دستگاه آن از نوع ژاپنى جديد است . تنها كارخانهء ابريشم‌كشى موجود در گيلان كارخانهء شركت صنايع ابريشم گيلان مىباشد . اين كارخانه كه سرمايهء اوليهء آن 500 ميليون ريال بود با مشاركت بانك صنعت و معدن ( داراى 51 درصد سهام ) و بانك كشاورزى ( با 49 درصد سهام ) در ارديبهشت‌ماه سال 1355 تأسيس گرديد و از سال 1361 به مرحلهء توليد وارد شد . اين كارخانه در روستاى « شارم » از بخش اباتر شهرستان صومعه‌سرا و در فاصلهء 8 كيلومترى اين شهر در داخل زمينى كه حدود 20 هكتار وسعت دارد