از ميلاد مىرسد . كشف قطعاتى از مليله‌دوزى و قلاب‌دوزى در منطقهء لولان طى حفريات باستان‌شناسى و انتساب اين قطعات به دورهء هخامنشى صحت اين نظريه را تأييد مىنمايد . با توجه به بلوغ هنر و صنايع دستى گيلان در دوره‌هاى باستانى مخصوصا در صنعت توليد و بافت . انواع پارچه‌ها و نيز مهارت و استادى صنعتگران معاصر گيلان در كار قلاب‌دوزى بايد اين استان را نيز از مراكز بسيار قديمى صنعت مزبور بشمار آورد . تا دو سه دههء پيش شهر رشت با دارا بودن كارگاههاى متعدد قلاب‌دوزى و استادان ماهر بزرگترين مركز صنعت قلاب‌دوزى ايران محسوب مىشد ، ولى در سالهاى اخير كارگاههاى قلاب‌دوزى يكى پس از ديگرى تعطيل شد و استادان ماهر اين رشته دست از كار كشيدند . مهمترين علل اين ضايعه را بايد در كمبود مواد اوليه ، افزايش سرسام‌آور قيمتها ، پائين بودن دستمزدها ، كاهش تقاضا و بالاخره از بين رفتن استادان قديمى جستجو كرد . اكنون در شهر رشت تعداد انگشت‌شمارى كارگاه قلاب‌دوزى وجود دارد و در گوشه و كنار گيلان نيز برخى از زنان گاه و بيگاه به تفنن نقشى بر روى پارچه مىاندازند . همانطور كه اشاره شد صنعت قلاب‌دوزى عبارت از رودوزى و ترسيم نقوشى توسط نخهاى ابريشمى بر روى ماهوت است . با پارچهء قلاب‌دوزى شده ، كوسن ، روميزى ، روتختى و تابلو تهيه مىشود . براى قلاب‌دوزى معمولا صنعتگر طرح مورد نظر خود را روى كاغذ رسم مىكند و آن را روى ماهوت يا پارچهء ضخيمى منتقل مىسازد . قبلا براى ترسيم طرح بر روى ماهوت كاغذ را به پارچه الصاق كرده خطوط رسم را با سوزن سوراخ‌سوراخ مىنمودند . سپس پودر گچ را روى كاغذ مىپاشيدند تا گچ از سوراخها عبور كرده بر روى ماهوت بنشيند . با اتصال نقطه‌ها به يكديگر طرح مورد نظر روى ماهوت نقش مىبست . بعدها صنعتگران از روش آسانترى استفاده مىكردند بدين نحو كه پس از ترسيم نقشه بر روى كاغذ آن را به محلول سينكا ( نوعى سفيدآب ) آغشته نموده روى ماهوت قرار مىدادند . سپس با فشار بر روى خطوط ، طرح را به پارچه منتقل مىكردند . بعد از ترسيم نقشه بر روى ماهوت با استفاده از قلاب يا سوزن مخصوص و به توسط نخ ابريشمى كار رودوزى يا قلاب‌دوزى انجام مىشد . در گيلان « ترسيم نقوش قلاب‌دوزى اغلب ذهنى بوده و اكثرا از قديم نسل به نسل منتقل شده است . نقوشى كه بيشتر مورد توجه بوده و بازار بهترى دارد نقشهاى قديمى كج‌بوته‌اى ، نقشه ترنجى و گرد مىباشد . » « 38 » جدول شمارهء 4 - تعداد صنعتگران خانگى و كارگاههاى تحت پوشش مديريت صنايع دستى استان گيلان در سال 1371 . مأخذ : آمارنامهء استان گيلان ، سال 1371 ، صفحهء 295 . توضيح لازم : در اين بررسى اسامى روستاها و آباديها از نشريهء سازمان صنايع دستى ايران تحت عنوان « شناسنامه صنايع دستى ايران - 1365 » نقل شده كه صحت برخى از آنها مورد ترديد است . در اين زمينه تحقيقات وسيعى صورت گرفته و در مقاله « گيلان در تقسيمات كشورى » كوشش شده است اسامى صحيح روستاها و آباديهاى گيلان ثبت شود .

--> ( 38 ) . گيلان سرزمين بركت و صنايع دستى ، روابط عمومى سازمان صنايع دستى ايران ، آذرماه 1356 ، صفحهء 13 .