ابراهيم اصلاح عربانى

34

كتاب گيلان ( فارسى )

- جيرباغ - حسن‌آباد - حسن‌بكنده - حسنعلىده - خالكياسر - ده‌بنه - راداركومه - رعيت‌محله - رودبنه - سادات‌محله - سحرخيزمحله - سراجار - سيدمحله - شيخ‌علىكلايه - شيرجوپشت بالا - شيرجوپشت پائين - شيشال - صداپشته - صيقل‌بنه - فشوپشته - صيقل‌سرا - كورنده - گاويه - متعلق‌محلهء ارباستان - مهدىآباد - ميان‌محله پاپ‌كياده - ميان محله چاف‌گاويه - ميردرياسر - ناصركياده بالا - ناصركياده پائين - ناصركياده ميان - نوشر - يوسف‌ده - اسلام‌ده - اميرهنده - انارستان - بازارده - بازارسرلفمجان - بازان - بالاشاده - بالامحلهء پاشاكى - بالا محلهء لفمجان - بيجاربنه - بيربنهء بالامحله - بيربنه پائين - پائين‌محلهء پاشاكى - پائين‌محلهء لفمجان - پنابندان - تازه‌آباد مرزيان - تهام - جوپيش - خلشاه - خوبده - خوشل - سپردان - سرشكه - شيوا - علىبيك‌سرا - كلده - كلشتاجان - كلنگران - كياسرا - گردمحله - گوشكجان - گوكه - لاحشر - لبك‌محله - مالده - بارگلى - بالاتنورود - بن‌گبر - بندرمحله - رجب‌سرا - رحيم‌آباد - سطلسر - سوراش - سوستان - كتشال پائين - لمش‌پشت - مراددهنده - شبخوس‌لات . جدول شمارهء 1 - تعداد خانوارهاى نقاط شهرى و روستائى گيلان كه در سال 1365 به حصيربافى و سبدبافى اشتغال داشته‌اند . 0 - رقم مساوى صفر است . لنگرود : بازارده گلباغ - بالاسالكويه - بالاقاضىمحله - پائين‌سالكويه - پائين‌قاضىمحله - پائين‌نالكياشر - پيرپشته - تازه‌آباد بازارده - تپه - جدانوكر - خالجير - خالياكل - خراطمحله - درويشانبر - درياسر - درياكنار - سلطانمرادى - سياهكلده - كمال الدين‌پشته - كوشالشاد - كياكلايه - گاچه‌ور - گالش‌خاله - گالشكلام - گل‌سفيد - ملاط - موبندان - جان‌علىآباد - حاجىسرا - سادات‌محلهء بيجارپس - سلوش - طالب‌سرا - كفش‌كن‌محله - كياگهان - ميان‌سراى ليلاكوه . تالش : چاىبيجار - خليل‌محله - گيل‌چالان - طارمسرا - وانگاه - اسطلخ‌زير - شيخ‌نشين - كوچكام - خالسراميانده - للكيه‌پشت . متأسفانه آمارى از حصيربافيها و سبدبافيهاى شهرهاى گيلان وجود ندارد و در نشريهء صنايع دستى به ذكر اسامى روستاهائى كه داراى كارگاههاى حصير بافى و سبدبافى هستند اكتفا كرده است . مرواربافى مرواربافى عبارت از بافت اشياء و وسائل مختلف با استفاده از ساقه‌هاى تازهء گياهان يا تركه است . مرواربافان گيلانى مقادير قابل توجهى از مادهء اوليهء مورد استفاده در مرواربافى يعنى ساقه‌هاى تازهء گياهان يا تركه را از اطراف تهران يا ملاير خريدارى كرده و به گيلان حمل مىنمايند . مرواربافى خصوصا در سالهاى اخير در بسيارى از نقاط گيلان رونق يافته است . مراكز توليد اشياء و وسائل مختلف از مروار نظير سبد و كيف و ميوه‌خورى و امثال آنها روستاهاى صيقلان و جمعه‌بازار از نواحى صومعه سرا و تازه‌آباد و گوركا از توابع آستانهء اشرفيه است . بامبوبافى بامبوبافى از صنايع رايج در سرزمينهاى ساحلى است . آب‌وهواى مساعد ، رطوبت فراوان و كيفيت خاك زمينهء بسيار مساعدى را براى رويش طبيعى يا كشت بامبو ، يعنى نىخيزران فراهم ساخته است . تاكنون در دنيا 662 نوع مختلف گياه بامبو شناخته شده است . « در حال حاضر بهترين نوع بامبو در ژاپن ، چين و به‌طور كلى كشورهاى آسياى شرقى و هند روئيده يا كشت مىشود و در ايران ، لاهيجان ( ليالستان ) ، سياهكل ، علىآباد ( در فاصلهء سخت‌سر و تنكابن ) ، قاسم‌آباد ( رودسر ) و تقريبا بيشتر نقاط شمال كشور را مىتوان در زمرهء مساعدترين مناطق رويش بامبو به‌حساب آورد . » « 11 » طول گياه بامبو گاه تا حدود 10 متر مىرسد . در ايران تهيهء دست‌ساخته‌هاى مختلف از بامبو همزمان با كشت چاى آغاز شد و بدين‌ترتيب نخستين بار در لاهيجان مورد توجه قرار گرفت . بامبو يا نىخيزران ، گياهى است خودرو ، ولى چون محصول خودرو كافى نيست توسط روستائيان كشت مىشود و در كاغذسازى و نيز تهيه برخى مواد غذائى مورد استفاده قرار مىگيرد . « توليد سالانهء بامبو در جهان بالغ بر 10 ميليون تن است كه قسمت اعظم آن از نيمكره شرقى زمين بدست مىآيد . » « 12 » نىخيزران يا بامبو را بعد از خشك شدن به اندازه‌هاى مورد نياز مىبرند ، سپس بندهاى مفصلى و ديافراگم آن را با كارد مخصوصى صاف كرده برجستگيها و لبه‌هاى تيز را از بين مىبرند و بعد قطر آن را به اندازه‌هاى مورد نظر تقسيم كرده و به وسيلهء كارد از طول آن را برش مىدهند . در اين مرحله بامبو را در آب مىخيسانند و آن را نرم كرده به پهناى مورد نظر درمىآورند و ضخامت آن را نيز به اندازهء ضخامت زهوار مورد نياز كالائى كه مىبايد توليد

--> ( 11 ) . بامبوبافى ، نشريه زيراكسى سازمان صنايع دستى كشور ، صفحهء 7 . ( 12 ) . همان نشريه ، صفحهء 10 .