ابراهيم اصلاح عربانى
23
كتاب گيلان ( فارسى )
فصل دوم پول و بانك مقدمه پول معيار ارزش ، وسيلهء پرداخت و ذخيره ارزش است . در گذشتههاى دور كه استفاده از پول مرسوم نبود اقوام و ملل مختلف براى دادوستد از اشياء مختلف نظير ماهى خشك و تنباكو و صدف و غيره استفاده مىكردند . اندك اندك فلزات قيمتى نظير طلا و نقره جانشين اشياء مختلف شد ، زيرا حمل آنها آسان بود و از سوى ديگر خود آنها داراى ارزش و قابل معاوضه با اجناس و اشياء بودند . استحكام و دوام آنها نيز از عواملى بود كه موجب شد در دادوستد مورد استفاده قرار گيرند . « اولين سكهء دولتى در قرن 7 قبل از ميلاد در سرزمين ليدى ضرب شد . ارزش پولى اين سكهها بيش از ارزش واقعى و ذاتى آنها بود و دولت از اين تفاوت ارزش براى مخارج عمومى استفاده مىكرد . » « 1 » استفاده از فلزات قيمتى در دادوستد و پس از آن ضرب سكه در ايران مربوط به دوران باستان است چنانكه در كاوشهاى باستانشناسى تعداد زيادى از سكههاى مربوط به دورههاى اشكانى و ساسانى و شايد قبل از آنها بدست آمده است . پول كاغذى يعنى اسكناس نيز كه از حدود سه قرن و نيم قبل در كشورهاى مختلف جهان رايج شده غالبا داراى پشتوانهاى از فلزات قيمتى نظير طلا و نقره بوده است . در ايران بعد از اسلام ضرب سكه در سكهخانههاى مخصوص اميران و پادشاهان انجام مىگرفت . از جمله اين اميران زياريان بودند كه سكهخانههائى
--> ( 1 ) . دائرة المعارف فارسى ، غلامحسين مصاحب ، شركت سهامى كتابهاى جيبى ، 1345 ، جلد 1 ، صفحهء 567 .