اختصاص يافته بسيار اندك است ولى آنچه مىبايست در زمينهء پرورش طيور گفته شود با استفاده از جدولهاى مختلف در اين صفحات گفته شده است . در مقابل ، از زنبوردارى به تفصيل بحث شده است . خوانندگان اين فصل ابتدا با اسرار شگفت‌انگيز زندگى زنبورعسل و توليد اين مادهء جادوئى آشنا مىشوند و سپس سير زنبوردارى در گيلان را دنبال مىكنند . در اين قسمت آمارهاى جالبى از تعداد كندوهاى بومى و مدرن و مقدار توليد عسل در شهرهاى مختلف گيلان به چاپ رسيده است . در پايان آفات و بيماريهاى زنبور عسل در گيلان و راههاى مبارزه با اين آفات و بيماريها شرح داده شده است . گفتيم كه صيد و شكار به عنوان فعاليتى اقتصادى در مفهوم عام جزو مبحث كشاورزى قرار مىگيرد و صيد ماهى يا به اصطلاح شيلات يكى از منابع مهم اقتصادى گيلان بلكه ايران به‌شمار مىرود . شيلات توسط آقاى مهندس عبد الله ملت‌پرست يكى از كارشناسان با تجربهء سازمان شيلات گيلان به رشتهء نگارش كشيده شده است . ابتدا طبق معمول تاريخچهء صيد ماهى در گيلان و بهره‌بردارى از درياى خزر به تفصيل آمده كه مستند به مدارك و مآخذ معتبر است . تاريخچهء صيد ماهى در گيلان از دورهء صفويان شروع مىشود و نويسنده ، سير تحول شيلات را از آن زمان تا امروز دنبال مىكند . جالبترين قسمت تاريخچهء مزبور ملى كردن شيلات در دوران حكومت ملى دكتر مصدق است كه همزمان با ملى كردن صنعت نفت كشور و كوتاه كردن دست انگليسيها از منابع ملى ايران انجام گرديد و به غارت ثروت ، در شمال و جنوب پايان داده شد . پس از تاريخچهء شيلات اطلاعات جالبى در زمينهء تحقيقات و تتبعات مربوط به ماهيان آمده و سپس مراحل تغيير روشهاى صيد از مرداب تا دريا مورد بحث قرار گرفته است . در اينجا نويسنده مهمترين قسمت شيلات يعنى خاويار را مطرح ساخته و ضمن معرفى گونه‌هاى تجارى ماهيان درياى خزر از چگونگى تهيهء خاويار و ارزش اقتصادى و غذائى آن بحث كرده است . در صفحات پايانى فصل از صيدگاههاى ماهيان خاويارى و نواحى بهره‌بردارى شيلات شمال ايران صحبت شده است . حيات وحش گيلان را كه آخرين فصل از مبحث كشاورزى است ، آقاى مهندس برهان رياضى قلمى كرده است . از آنجا كه استان گيلان مهمترين و ارزشمندترين زيستگاههاى موجود در ايران به‌شمار مىآيد بحث حيات وحش از اهميت ويژه‌اى برخوردار است . نويسنده ابتدا از خطراتى كه حيات وحش گيلان را تهديد مىكند صحبت كرده و شكار بيرحمانهء جانوران را توسط سلاحهاى مدرن مورد سرزنش قرار داده است . وى با استناد به مدارك و مآخذ معتبر نشان مىدهد كه شكار بيرحمانهء حيوانات از ديرباز سابقه داشته و از عوامل انقراض نسل برخى از انواع پرندگان و وحوش بوده است . در عصر ما كاهش و نابودى جنگلها و پوشش گياهى و استفاده از سموم و كودهاى شيميائى و نيز عوارض صنعتى بر عوامل ديگر افزوده شده زيست حيوانات را مشكل ساخته است . آقاى مهندس رياضى پس از اين مقدمه به معرفى انواع حيوانات و جانوران گيلان پرداخته و مشخصات هريك را در گروه خود بيان كرده است . نخستين گروه ، پستانداران و پس از آن پرندگان ، خزندگان ، دوزيستيان و بالاخره ماهيان قرار دارند . صنعت و معدن دومين بخشى است كه در اقتصاد گيلان مورد بحث قرار مىگيرد . صنعت ابتدا به دو قسمت صنايع ماشينى و صنايع دستى تقسيم شده است . صنايع ماشينى داراى يك مقدمهء تاريخى است از چگونگى تأسيس كارخانه‌ها در گيلان كه توسط استاد خمامىزاده نوشته شده و طى آن از نخستين كارخانه‌هائى كه در شهرهاى گيلان تأسيس گرديد يعنى كارخانه‌هاى ابريشم‌كشى ، برق و گونىبافى صحبت به ميان آمده است . طى اين بحث خواننده با سير تحول و تكامل كارخانه‌هاى مزبور از دوران قاجار تا امروز آشنا مىشود . قسمت دوم صنايع ماشينى گيلان كه توسط آقاى مرتضى چينىچيان استاد دانشگاه علامهء طباطبائى به رشتهء نگارش كشيده شده خود به دو فصل تقسيم مىشود : يكى ويژگيهاى صنايع و ديگر توليدات صنايع استان گيلان . در قسمت اول نويسنده ، صنايع استان گيلان را با معيارهاى علمى دقيق مورد بررسى و سنجش قرار داده و ويژگيهاى آن را نمايانده است . او همچنان‌كه خود در مقدمه توضيح داده است براى شناساندن ويژگيهاى صنعت استان گيلان با دقت قابل تحسينى ابتدا به بررسى تعاريف صنعت و طبقه‌بندى آن پرداخته پس از مشخص ساختن حد و مرز طبقه‌بندى ، قلمرو بررسى را تعيين نموده است . سپس صنعت خانگى را مورد مطالعه قرار داده آن را از نظر تعداد خانوارهاى شاغل و تركيب توليدات آنها بررسى كرده است . بعد از صنعت خانگى به صنايع كارگاهى روى آورده ويژگيهاى اين‌گونه صنايع را در زمينه‌هاى شمار شاغلان ، تعداد كارگاههاى كوچك و بزرگ ، تركيب توليدات و نيز شمار شاغلان بخش دولتى و بخش خصوصى روشن ساخته است . آنگاه به بررسى وضع شغلى شاغلان بخش خصوصى پرداخته و در اين مسير كارگاههاى گيلان را از نظر تعداد كاركنان به دو گروه بزرگ و كوچك طبقه‌بندى كرده است . پس از فراغت از اين طبقه‌بندى ، كارگاههاى كوچك را كه سهم نسبى آنها در توليدات و اشتغال چندان قابل‌توجه نيست به صورت كلى و كارگاههاى بزرگ را به صورت تفصيلى شناسانده است . در فصل توليدات صنايع گيلان چينىچيان بر طبق طبقه‌بندى بين المللى صنايع ابتدا صدها قلم كالاهاى توليدى استان را در قالب 9 گروه صنايع قرار داده توليدات هريك از آنها را از طريق تعيين گروههاى عمدهء كالايى دسته‌بندى كرده است . سپس به بررسى اقلام توليد شده همت گماشته و خواننده را با 400 نوع كالا در قالب 70 گروه عمدهء كالايى آشنا ساخته است . گفته شد كه صنايع گيلان به دو قسمت صنايع ماشينى و صنايع دستى تقسيم شده است . در صنايع دستى بيشتر جنبهء هنرى مورد توجه قرار دارد و از هنرمندانى صحبت مىشود كه ذوق و استعداد و نبوغ هنرى خود را در قالب صنعت ريخته به دوستداران و علاقمندان هنر عرضه مىنمايند . به همين سبب تحقيق در صنايع دستى به پژوهشگرى محول شده كه با هنر انس و الفت داشته به آن عشق مىورزد و در توصيف و توجيه آثار هنرى و ترسيم ظرايف و دقايق آنها چيره‌دستى و مهارتى قابل تحسين دارد . دكتر حسن حاج سيد جوادى كه سالهاى طولانى در مدارس و دانشگاهها