در ميان شهرستانهاى مختلف استان گيلان نسبت اين زمينها كه مهمترين پيش‌شرط فعاليتهاى كشاورزى است يكسان نيست . مثلا شهرستانهاى آستانه و بندر انزلى تماما در منطقه جلگه‌اى واقع شده‌اند ، در حالىكه شهرستان رودبار تنها 7 كيلومترمربع زمين جلگه‌اى در اختيار دارد و عمدتا ( حدود 82 % ) از زمينهاى كوهستانى تشكيل شده است . از آنجائى كه حجم فعاليتهاى كشاورزى علاوه بر جنس خاك و وسعت زمين با تيپ اراضى از نظر ناهموارى ارتباط تنگاتنگى دارد و در نهايت شكل بهره‌بردارى را تعيين مىكند ، ذكر اين نكته در توجيه چشم‌انداز كشاورزى استان گيلان ضرورى بود . به‌طور كلى شهرستانهايى كه داراى اراضى جلگه‌اى بيشترى هستند ، فعاليت كشاورزى پويا و گسترده‌ترى دارند . از اينرو در بررسى چشم‌اندازهاى زراعى منطقه علاوه بر عامل وسعت اراضى بايد تيپ آن نيز از نظر ناهموارى مورد توجه قرار گيرد . بدين منظور قبل از پرداختن به بررسى كم‌وكيف چشم‌اندازهاى زراعى يا جغرافياى كشاورزى منطقه گيلان ، كوشش شده است استان گيلان بر اساس تقسيمات شهرستانى از نظر تيپ اراضى تفكيك شده و اطلاعات كلى آن به صورت جدول 7 تنظيم گردد . جدول شمارهء 7 - تيپ اراضى استان گيلان به تفكيك شهرستان مأخذ : به استثناى مساحت شهرستانها كه از نشريات مركز آمار گرفته شده بقيهء ارقام اندازه‌گيريهاى پلانيمترى است كه زير نظر نگارنده در بخش مطالعات و تحقيقات شهرسازى و معمارى براى طرح منطقه‌اى گيلان و مازندران تهيه شده است . با آگاهى از وسعت و شرايط توپوگرافى زمين در استان گيلان نه تنها بررسى چشم‌اندازهاى كشاورزى بر اساس نوع كشت و محصولاتى كه در هر ناحيه از گيلان توليد مىشود امكان‌پذير است ، بلكه علت طبيعى و محيطى انواع توليدات كشاورزى نيز ممكن مىگردد . طبيعت گيلان استعداد زيادى براى كشت انواع محصولات كشاورزى دارد . اقليم مساعد ، آب كافى و خاك حاصلخيز مجموعا شرايط رويشى مطلوبى براى گياهان زراعى بوجود مىآورند . انواع محصولاتى كه از طريق كشت سالانه در گيلان كاشته مىشوند به بيش از 30 نوع مىرسد . در كنار آنها حدود 25 نوع محصول درختى شامل انواع ميوه‌ها كه جزو كشتهاى دايمى محسوب مىشود در گيلان بدست مىآيد كه برخى از آنها مانند زيتون ، چاى و ازگيل منحصر به گيلان است و تا حدودى در استان مازندران نيز برداشت مىشود . به استثناى برنج كه ناگزير به طريق آبى كشت مىشود و مقدار ناچيزى گندم و جو و لوبيا بقيه كشتهاى سالانه در گيلان ديمى بوده و به دليل وجود بارش كافى نياز به آبيارى ندارند . برخى كشتهاى دايمى مانند چاى و زيتون نيز به آبيارى احتياج دارند و براى تأمين آب مورد نياز اين دو محصول ، مخصوصا چاى سرمايه‌گذارى هنگفتى مىشود . كشتزارهاى برنج و باغهاى سرسبز چاى جالبترين چشم‌اندازهاى زراعى گيلان را تشكيل مىدهند . به رغم آنچه كه ممكن است تصور شود ، استعداد و قابليت زراعى در شهرستانهاى مختلف استان گيلان يكسان نيست و تمامى شهرستانهاى استان الزاما سطح زير كشت بالائى ندارند . براى نشان دادن نسبت زمينهاى كشاورزى به مساحت شهرستان جدول شماره 8 تهيه شده كه در آن تفاوتهاى فاحش ميان هريك از شهرستانها قابل مشاهده است . جدول شمارهء 8 - نسبت اراضى كشاورزى به مساحت به تفكيك شهرستان - 1365 واحد : هكتار مأخذ : محاسبه شده بر اساس ارقام آمارنامهء كشاورزى 1365 ، وزارت كشاورزى .