ابراهيم اصلاح عربانى

538

كتاب گيلان ( فارسى )

جانالى ! بيده زناى ، جه ابر غورصه پورابو ! * پاك خوره واهيلابو ، لعنت شيطان بو كوده به گب بامو : ترا چيسه زَنَكه * چى « تفاق » دكفته ، من خبر نارم ؟ جانالى زن ، ايدفا * خوگولى بُغضا ، اويا بَتَركانِه ، گورخانه واران بوكوده فوكوده هَى آرسو ، از خو چومان * آرسومئنى خومرداكا ، اطُو طعنه بَزِه : هَنَه تىزاى ؟ * چى بكاشتى ، تاودائى مىكشه ؟ ! تو ، هَنا ، گى ، جَغَله ؟ * خاشَ جان ، بىدَس‌وپا ماكاته ، ميچه ميله . . . * خاكا مىسر ، اونَه پيلّا كودَنِه چو طومن ، وا ، مىجانا سالانَ سال ، غورصه بَدَم * آخَرَ عُمْرىْ ، اجُورْ جَغْلَه دارى ماكاتَه ، ميچَه ميله ، تَه‌تغارى ؟ * تا آ كِه زخم زبان ، از ان و ، اونْ ، وابوخورَم مَردومَه گوشه‌كنايه ، مرا پاك ، پيراكوده * مىزاكَه ناما ، بنادى خوشانِه : ( ماكاتَه ، ميچَه ميله * خاشَ جانْ ، بىدَس‌وپا ) بسكى جَغْلا دوخوا ديدى به هَه نام * امَنام او نَه ايْسما دوخوانيم * گاگَلَفْ ، ساب كونيمى ! امِه جَغْلام خورِه عادت بوكوده * اونا وخْتى دوخوانيدى : ماكاته ، ميچه ميله ، آئوجَه دِه بميرم من ، مىزاكَه نَجابِتَه . . . * ايتادِه گب زنيدى امردومَ دوجا بوگو : ماكاته ، ميچه ميلِه « زَلْزَلَه » گيفتن نتانِه * امّا جاغْلان اونه همسلامالان « زلزله » يه ، زود گيريدى خوشانَ موشْتَ ميانى داريدى * هرزمات كى نخوانِه ، تكان ديهيدى بخوانَه جانالى بفكراشو ، * كى زناكا ، چى بگه به جِلد اوّل باوره . . . كاس خانم ، * لچكه گوشه مرا ، خو ، آرسو ، پاكاكوده . . . جانالى به گب بامو : * كاس خانم ! غورصه نوخور ، غورصه نيه چارهء كار تو كى شيش تا بزائى هَمّه تايام ، پيلّاكودى * هَسا ، اهفتومى زاى ، زياديه ؟ خدايا خوش نايه و اللّه ، اجورى گب بزنى * زاكَه دِه ، - زاكا ، نشا كى فيشادن * تىجيگر گوشه ، مىنسليد ازاكان ايدانام ، فردا به امّيدَ خُدا بزرگا به ، خورِه به سامان فارسه * امِه دوشْمندَ دهن دَوَسْتَه بِه ! ويرى ، ده وَسته ، هچين غورصه نوخور ، بوشو تىزاكا سر بزن * « زلزله » پوشتَ خانه باغ ميان ، دارَ جورى خوره خواندانده بو باز * ماكاته ، ميچه ميله ، ته‌تغارى بىخيال از همه‌جا ، * بوشوبو به خواب ناز كاس خانم نيشته بو زاكه سَرَجُور . . . برگردان به فارسى بىعرضه و بىدست‌وپا و بىمصرف مهمانى تمام شده بود ، همه رفته بودند * ديگ پلو ، كنار سفره خالى باقيمانده بود ماكاته ميچله ميله : ( فرزند و بچهء جانعلى ) * يك مشت ( لقمه ) پلوى خودش را تا آن‌زمان هنوز نخورده بود . كودك انگشتان دست كوچكش را براى خودش * هى مىبست و باز مىكرد لقمه پلو را داشت به صورت خمير و چانهء خمير درمىآورد ! * ماجرا حالا چه بود ؟ نگو كه بچّه خوابش مىآمد ! « زلزله » « 8 » از روى درخت ميان باغ واقع در پشت خانه * صدايش را براى كودك ، سرداده بود . براى « ماكاته » ديگر در اين ساعت « زواله خواب » * مزه داشت كاس خانم ( همسر جانعلى ) از بچه‌اش لقمه را گرفت و كنار بشقاب گذاشت . * دانه‌هاى پلو را از پروپايش زدود و پاك كرد . با دستش به آرامى پشتش را نوازش داد و ماساژ داد * چهره‌اش را بوسيد . بچه را بغل گرفت و برد . * براى او روى « تلار » بستر گشود . چادر شب را به روى سرش به خوبى انداخت تا بخوابد و « زواله خواب » كند * صداى « زلزله » چقدر خوب و مطلوب به « تلار » مىرسيد . كاس خانم برگشت به تنهايى پيش شوهرش . * جانعلى ديد زنش از ابر غصه پُر شده است .

--> ( 8 ) . زنجره يا سيرسيرك ، حشره‌اى است از راستهء نيم‌بالان ، در گيلان از آن‌جهت اين حشره را « زلزله » خوانند كه در اعضاى پائين شكم خود لرزش و تكان شديدى مثل زلزله به وجود مىآورد و به اين وسيله آوازش را سرمىدهد .