4 - تأسيسات و خدمات توريستى در گيلان وجود جاذبه‌هاى جهانگردى در يك منطقه شرط لازم براى فعاليتهاى مربوط به آن است ، اما كافى نيست . شرط كافى آن وجود تأسيسات و خدمات رفاهى است كه در كنار جاذبه‌ها بتواند نيازهاى مسافران را در حد مطلوب برآورده سازد . در فرهنگ جهانگردى مجموعهء تأسيسات و تجهيزات مربوط به اقامت ، پذيرائى ، تفريح و خدمات جنبى مربوط به جهانگردى را تأسيسات و خدمات جهانگردى مىنامند . تأسيسات اقامتى عمدتا عبارتند از هتلها و مهمانخانه‌ها ، اردوگاههاى جهانگردى ، پانسيونها و متلها . تأسيسات پذيرائى نيز از رستورانها ، دكه‌هاى اغذيه‌فروشى ، كافه‌ها و قهوه‌خانه‌ها و نظاير اينها تشكيل مىشود . تأسيسات تفريحى عبارتند از پاركها ، استخرهاى شنا ، پيستهاى ورزشى ، پارك كودك ، كلوپها و نظاير آنها . در كنار اين تأسيسات يك سلسله فعاليتهاى خدماتى وجود دارند كه غيرمستقيم در خدمت جهانگردى قرار مىگيرند . اين خدمات عمدتا عبارتند از پمپهاى بنزين ، تعميرگاههاى اتومبيل ، فرودگاه ، ترمينالهاى مسافربرى ، آژانسهاى مسافرتى ، مراكز خريد ، دفاتر راهنماى جهانگردى ، بروشورهاى اطلاعاتى ، اورژانس خدمات درمانى و بهداشتى ، مراقبتهاى ايمنى و بسيارى ديگر از خدمات جنبى مورد نياز . گيلان هرچند جاذبه‌هاى جهانگردى متنوع و فراوانى دارد ، ليكن از نظر تأسيسات و خدمات جهانگردى نسبتا ضعيف است . تعداد مسافران گيلان در جمع مسافران مقيم در هتلهاى كشور نسبتا بالاست و بعد از استانهاى تهران ، خراسان ، مازندران و اصفهان در مرتبهء پنجم قرار دارد ، ولى ظرفيت و تعداد هتلها جوابگوى نيازهاى توريستى نيست . از كل هتلهاى درجه‌بندى شده كشور در سال 1368 كه براساس استاندارد ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامى فعاليت داشتند ، يعنى 342 هتل ، حدود 3 / 4 درصد مربوط به گيلان است . ظرفيت كل هتلهاى كشور در اين سال 584 ، 15 اتاق و 167 ، 31 تخت بوده كه سهم هتلهاى گيلان از ظرفيت اتاقها 6 / 3 درصد و از ظرفيت تختها نيز به همين نسبت بوده است . اين در حالى است كه بيش از 5 / 6 درصد جهانگردان مقيم كل كشور به گيلان سفر كرده و در آنجا اقامت كرده‌اند . 1 - 4 - هتلها و مهمانخانه‌ها براساس آمار سال 1368 دفتر ايرانگردى و جهانگردى مجموعا 14 هتل درجه‌بندىشده در گيلان فعاليت دارند كه از يك تا 4 ستاره طبقه‌بندى شده‌اند ( هيچيك از هتلها 5 ستاره شناخته نشدند ) . اين هتلها غير از مسافرخانه‌هائى هستند كه در شهرهاى بزرگ و كوچك گيلان وجود دارند . بيشتر مسافران با انگيزهء توريستى در اين مهمانخانه‌ها اقامت مىكنند . مشتريان مسافرخانه‌ها عموما كسانى هستند كه يا براى مقاصد غير جهانگردى به گيلان سفر مىكنند يا به سبب خالى نبودن اتاق در مهمانخانه‌هاى درجه‌بندىشده ناگزير به اقامت در اين مسافرخانه‌ها مىشوند . مهمانخانه‌هاى گيلان مجموعا 564 اتاق و 1120 تخت دارند . كه بدين ترتيب داراى ظرفيت سالانه‌اى معادل 860 ، 205 اتاق و 450 ، 412 تخت هستند . تأسيسات اقامتى مزبور در سطح استان توزيع متفاوتى دارند . بدين‌ترتيب كه حدود نيمى از تأسيسات اقامتى استان در شهر رشت قرار دارد و تقريبا 30 درصد در شهر انزلى متمركز هستند . بدين‌ترتيب دو شهر رشت و انزلى مجموعا بيش از 80 درصد خدمات و تأسيسات اقامتى استان را در خود جاى داده‌اند . اين آمار نشان مىدهند كه مقصد اصلى جهانگردى گيلان هرچند كه ممكن است شهرهاى ديگر باشند ، ليكن مقصد اقامت بسيارى از مسافران مربوط به شهر رشت و بندر انزلى است . هتلهاى گيلان به طورىكه در جدول زير مشاهده مىشود در درجه‌بنديهاى مختلف طبقه‌بندى شده‌اند . جدول شمارهء 1 - طبقه‌بندى هتلهاى گيلان براساس ضوابط وزارت ارشاد درجه / تعداد / درصد هتل 5 ستاره / - / - هتل 4 ستاره / 2 / 3 / 14 هتل 3 ستاره / 1 / 1 / 7 هتل 2 ستاره / 6 / 9 / 42 هتل 1 ستاره / 5 / 7 / 35 جمع / 14 / 100 در سالهاى اخير ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامى ضوابط جديدى براى طبقه‌بندى هتلها اعمال كردند و به دنبال آن تعدادى از مهمانخانه‌هاى كشور و از آن جمله گيلان به دليل غير استاندارد بودن تجهيزات نتوانستند امتياز لازم را براى درجه‌بندى كسب نمايند . اعمال اين ضوابط كه در جاى خود امرى لازم براى استاندارد كردن تأسيسات اقامتى است ، موجب شده كه بسيارى از هتلهاى گيلان نتوانند امتياز بالائى به دست آورند . از اين‌رو بيش از 78 درصد هتلهاى گيلان را هتلهاى 1 و 2 ستاره تشكيل مىدهند و تنها 2 هتل داراى درجه‌بندى 4 ستاره و 1 هتل 3 ستاره دارند . اين درجه‌بندى در مقايسه با درجه‌بندى سال 1365 تغييرات كيفى قابل ملاحظه‌اى را در هتلهاى گيلان نشان مىدهد . در سال 1365 كلا در گيلان 20 هتل درجه‌بندىشده وجود داشتند كه با 610 اتاق و 1222 تخت ظرفيت سالانه‌اى بيش از 000 ، 222 اتاق و 000 ، 446 هزار تخت را نشان مىدادند ، توزيع جغرافيائى اين هتلها در سطح استان كه جدول زير آن را نشان مىدهد ، بازهم حاكى از موقعيت برتر دو شهر رشت و انزلى در زمينهء عرضه خدمات اقامتى است . جدول شمارهء 2 - توزيع مهمانخانه‌هاى درجه‌بندىشده استان برحسب شهرستان مأخذ : آمار مهمانخانه‌هاى ايران ، دفتر ايرانگردى و جهانگردى .