ابراهيم اصلاح عربانى
387
كتاب گيلان ( فارسى )
خلاصهء وضعيت و عملكرد بخشى از فعاليتهاى تعاونى جنگل رادارپشته الف - وضعيت اقتصادى و اجتماعى : اين طرح 864 خانوار با جمعيت 5891 نفر در 13 آبادى را شامل مىشود . بخش عمدهء درآمد 159 خانوار از اين تعداد ( 4 / 18 درصد ) از طريق دامدارى به دست مىآيد . 177 خانوار ( حدود 5 / 20 درصد ) بدون دام هستند . 162 خانوار كه 19 درصد مشمولان طرح را تشكيل مىدهند از داشتن اراضى مزروعى محروم مىباشند و بقيه نيز از هردو امتياز يعنى داشتن اراضى مزروعى و دامدارى محروم هستند و از طريق كار در بخشهاى امور تعاونى يا كارگرى براى خانوادههاى ساكن در حوزهء طرح و اطراف آن امرار معاش مىنمايند . حدود نيمى از مردان لازم التعليم بىسواد و نيمى نيز داراى سواد دورهء ابتدائى مىباشند كه در كارهاى كشاورزى و دامدارى و جنگلدارى حوزهء تعاونى اشتغال دارند ( بالا بودن بالنسبه تعداد باسوادان در حوزهء تعاونى به دليل وجود راههاى ارتباطى با روستاهاى مجاور جنگل و دسترسى به مدارس و كلاسهاى سوادآموزى در منطقه مىباشد ) ، اما زنان اكثرا بىسواد بوده به كارهاى خانهدارى مشغول هستند يا در كارهاى كشاورزى و دامدارى مردان را يارى مىدهند . در حوزهء طرح فقط چند روستا داراى مدرسه است كه فرزندان جنگلنشينان با استفاده از راههاى جنگلى كه در مسيرهاى مختلف به 30 الى 35 كيلومتر مىرسد در آنها به تحصيل اشتغال مىورزند . در كل جنگلهاى محدودهء طرح يا تعاونى رادارپشته 046 ، 14 واحد دامى تعليف مىشوند ( 83 درصد گاو ، 9 درصد بز و گوسفند و 8 درصد اسب و قاطر ) . از تعداد واحد دامى فوق 3 / 1 درصد دامها متعلق به دامداران متحرك ، 5 / 47 درصد متعلق به دامداران نيمهمتحرك ، 7 / 28 درصد متعلق به دامداران ساكن دائمى در روستاها و مناطق جنگلى و 5 / 22 درصد نيز متعلق به خانوادههاى كشاورز و كارگران حوزهء طرح است . بررسيهاى محلى انجام شده حكايت از آن دارد كه ميانگين درآمد هرگاو محلى ( كه معمولا داراى جثهء كوچك و لاغر است ) در سال 000 ، 35 ريال و گوسفند 000 ، 12 ريال مىباشد ، بنابراين اگر دامدارى 20 رأس گاو داشته باشد در طول سال معادل 000 ، 700 ريال درآمد خواهد داشت ، ولى اگر همين شخص بتواند به طور دائم براى شركت تعاونى كار كند درآمد او در سال به 000 ، 300 ، 1 ريال خواهد رسيد . بنابر اظهار مسئولين تعاونى جنگل حدود 240 كارگر محلى به طرق مختلف جدول شمارهء 4 - تعداد درختهاى قطع شده و تبديل اراضى جنگل در طول سال براى شركت مشغول كار مىباشند كه اكثر آنها به كارهاى مهم بهرهبردارى جنگل و جنگلكارى و مراقبت اشتغال دارند . ( نيمى از اين تعداد در طول سال و نيمى نيز به طور فصلى كار مىكنند ) بنابراين اگر به فرض در هرخانوار از تعداد 864 خانوار هركدام يك نفر كارگر فعال داشته باشند بيش از 3 / 2 كارگران و نيروى كار فعال جنگلنشينان در حوزهء طرح بدون كار خواهند بود و بايستى براى آنها نيز با راهاندازى فعاليتهاى توليدى ديگر ( آنچنانكه در اساسنامه پيشبينى شده است ) كار و شغل ايجاد گردد . ( جدول شمارهء 4 ) نقش شركت تعاونى در حفاظت جنگلها اگر مقدار قطع غير مجاز درختها و نهالهاى جنگلى و نيز تبديل غير قانونى اراضى جنگلى به اراضى مزروعى و باغها را در سالهاى قبل از 1365 با سالهاى بعد مقايسه كنيم ( جدول شمارهء 4 ) درمىيابيم كه با تأسيس و راه اندازى شركت تعاونى جنگل و جلب همكارى و مشاركت جنگلنشينان تخريب جنگل و تجاوز به آن از ميان رفته است و اين يكى از هدفهاى مهم در تأسيس و راهاندازى شركتهاى تعاونى جنگل مىباشد . نمودار شمارهء 1 - اراضى جنگلى مورد تجاوز و تخريب در دههء 60 چنانچه قطع غير مجاز درختان و نهالهاى جنگلى نيز آنطوركه در طول دههء 1360 مشخص شده به صورت نمودار شمارهء 1 در روى محور مختصات رسم گردد وضعيتى مشابه منحنى نمودار تجاوز به عرصه و اراضى جنگل خواهد داشت ( به ويژه قطع درختان جنگلى به صورت غير مجاز ) . بالا بودن مقدار تجاوز و تخريب در سال 1360 ناشى از تنشهاى انقلاب اسلامى بود كه به تدريج با اعمال حاكميت قانون و فعالتر شدن بخش حفاظت منابع طبيعى ميزان تخريب و تجاوز و قطع درخت و نهال در سالهاى 61 و 62 كاهش يافت ، ولى در طول سه سال بعد به دليل عدم پىگيرى پروندههاى تخلف در مراجع ذيصلاح مجددا ميزان تخريب و تجاوز افزايش يافت . پس از آن با آگاهى جنگلنشينان از فراهم آمدن مقدمات تشكيل شركت تعاونى ميزان تخلفات در سالهاى 63 و 64 به طور قابل ملاحظهاى كاهش پيدا كرد تا جائى كه در سال 1365 ( سال تأسيس شركت ) به حداقل رسيد .