بخش عظيم ديگرى از راههاى جنگلى وسيلهء ادارهء كل منابع طبيعى استان گيلان و شركت سهامى جنگل شفارود و نيز جهاد سازندگى و فرمانداريها و بخشداريهاى مناطق گوناگون احداث شده است . راههاى احداث شده وسيلهء ادارهء كل منابع طبيعى و شركت شفارود عمدتا به منظور بهره‌بردارى و خارج كردن چوب و هيزم از جنگلهاى حوزهء طرحهاى جنگلدارى بوده و راههاى فرعى ديگر براى عبورومرور افراد و وسائط نقليه بين روستاها و مناطق جنگلدارى و شهرى احداث شده است . احداث راهها در مناطق جنگلى موجبات رفاه و دست‌يابى بخشى از جنگل نشينان به بازارهاى توليد و مصرف در بخشها و شهرها و هم‌چنين استفاده از خدمات آموزشى و بهداشتى مناطق آبادتر را فراهم ساخته است . البته پراكندگى روستاها و آباديها در داخل جنگل به حدى وسيع و گسترده است كه هنوز هم اكثريت جنگل‌نشينان از جاده‌هاى مالرو استفاده مىكنند و به وسيلهء اسب و قاطر يا پياده خود را به نزديكترين محل تهيهء كالاهاى مورد نياز مىرسانند ؛ گاه نيز فرآورده‌ها و محصولات خود نظير پنير و كره و يا پشم و پوست گوسفندان و يا گوسفندان پروارى و بعضا صنايع دستى از قبيل جوراب ، دستكش ، شال ، گليم و يا جاجيم را به بازار عرضه مىنمايند . بازار شهرك ماسوله ، قريهء امامزاده ابراهيم در منطقهء فومن و شفت به ارده در ييلاق تالش - جيركول در حوزهء رحيم‌آباد و نيز بازارهاى دوشنبه در ييلاق رضوانشهر و بازارهاى رضوانشهر ، ماسال و شاندرمن ، پره‌سر و اردجان در حوزهء تالش و جوكندان ، ليسار ، چوبر ، لوندويل در حوزهء آستارا از مهمترين مراكز خريدوفروش جنگل‌نشينان مىباشد . كمبود جاده‌ها و راههاى مناسب در اكثر مناطق جنگلى باعث شده است كه تعداد كمى از فرزندان اين طبقهء محروم و زحمتكش از مدارس استفاده نمايند ، برخى از كودكان هرروز بايد كيلومترها مسافت را پياده براى رفتن به مدرسه و بازگشت به منزل در جاده‌هاى گلى و باتلاقى طى نمايند بنابراين عمده‌ترين عامل بىسوادى و فقر بهداشتى و فرهنگى جنگل‌نشينان گيلان را مىتوان فقدان راههاى ارتباطى و مناسب دانست . گرچه آمار دقيقى از شبكهء راههاى جنگلى استان كه مورد استفادهء جنگل‌نشينان گيلانى نيز قرار مىگيرد در دست نيست ، ولى عمده‌راههاى موجود فعلى در حوزه‌هاى جنگلى استان به تفكيك شهرستان به قرار زير است : جاده‌هاى آسفالته آستارا به شهرستان اردبيل ( راه ارتباطى استان گيلان - استان اردبيل ) كه بخش مهمى از اين جاده 65 الى 70 كيلومترى از مناطق جنگلى و مرتعى حاشيهء رود آستاراچاى ( كه مرز بين ايران و جمهورى آذربايجان است ) و نيز مناطق كوهستانى عبور مىنمايد و گردنهء معروف حيران در مسير جنگلى اين جاده مهم قرار دارد . از اين جاده كه در حوزهء آبخيز شمارهء 1 واقع شده راههاى فرعى مختلفى به آباديهاى اطراف كشيده شده كه اكثرا كوهستانى و خاكى است . از جملهء اين راهها در قسمتهاى جلگه‌اى مىتوان 1 - جادهء خاكى انشعابى به روستاى عنبران محله را نام برد كه طول آن به 10 الى 15 كيلومتر مىرسد . 2 - جادهء خاكى قلعه به عنبران محله و خانه‌هاى آسياب به طول تقريبى 15 كيلومتر . 3 - جادهء خاكى عنبران‌محله به شونده‌چولا به طول تقريبى 6 كيلومتر . 4 - جادهء خاكى عنبران‌محله به شونان به طول تقريبى 10 كيلومتر . 5 - جادهء آستارا به جيله‌ده و چم‌لر به طول تقريبى 15 كيلومتر . 6 - جادهء خاكى بهارستان به مشند و شادقولا و زره‌ژيه به طول تقريبى 10 كيلومتر . 7 - جادهء آستارا به ويرمونى ، خدول ، پل خان به طول تقريبى 12 كيلومتر كه بخشى آسفالت و بقيه خاكى است . 8 - جادهء آستارا به عباس‌آباد - دربند و كانرود به طول تقريبى 10 كيلومتر كه نيمى از آن آسفالته است . 9 - لوندويل به سراليوه و لوندويل به كوته‌كومه به طول تقريبى 18 كيلومتر كه كلا خاكى است . جاده‌هاى جنگل حوزهء تالش ( هشتپر ) كه مهمترين جاده‌هاى اين منطقه به شمار مىآيند عبارتند از : 1 - جادهء خاكى تالش به آق‌اولر به طول تقريبى 20 الى 25 كيلومتر . 2 - جادهء خاكى و كوهستانى تالش به قريهء رك به طول تقريبى 25 كيلومتر . 3 - جادهء خاكى تالش به شكردشت به طول تقريبى 15 - 20 كيلومتر . 4 - جادهء خاكى شكردشت به سوباتان به طول تقريبى 10 - 15 كيلومتر . 5 - جادهء خاكى طولارود به شارسول به طول تقريبى 30 - 35 كيلومتر . 6 - جادهء خاكى اسالم به دريابن و تگره‌خونى به طول تقريبى 20 - 30 كيلومتر . 7 - جادهء خاكى خطبه‌سرا به ييلاق كميرلى به طول تقريبى 35 - 40 كيلومتر . جاده‌هاى جنگلهاى حوزهء رضوانشهر عبارتند از : 1 - جادهء خاكى پره‌سر به ييلاق برين و چروده و ارده به طول تقريبى 35 كيلومتر . 2 - جادهء خاكى پونل و اردجان به قريه ارده و زندانه و برزكوه به طول تقريبى 35 الى 40 كيلومتر . ( اين مسير اكثرا از حاشيهء شفارود عبور مىكند ) 3 - جادهء اسالم به خلخال به طول تقريبى 60 كيلومتر كه بخشى از آن در حوزهء شهرستان خلخال و بخش ديگر در گيلان مىباشد . قسمت مهمى از اين جاده نيز در استان گيلان آسفالت شده و يكى از جاده‌هاى مصفا و خوش‌منظرهء استان در فصل تابستان است ، ولى هنگام زمستان در بسيارى از مواقع به علت ريزش برف اين جاده ساعتها و گاهى روزها مسدود مىگردد . جادهء جنگلى پونل و اردجان به ييلاق زندانه نيز كه در حاشيه و آبخيز شفارود قرار دارد در ارتفاعات و نقاط مرتعى و جنوبى منطقه به جادهء اسالم - خلخال متصل مىگردد . جادهء جنگلى روستاهاى خوشابروشال راه در قسمت شرقى حوزهء آبخيز شفارود كه از جادهء پونل به زندانه در محل يكشنبه‌بازار منشعب مىگردد كه طول تقريبى هريك نيز حدود 10 الى 15 كيلومتر است . از آنجائىكه حوزه‌هاى آبخيز جنگلى رضوانشهر كلا تحت پوشش طرحهاى جنگلدارى و در دست اجرا وسيلهء شركت سهامى جنگل شفارود مىباشد ، از مسيرها و