جنگلى ارتفاعات و يا كارهاى موقت و كوتاه‌مدت در اطراف و اكناف محل زندگى خود امرار معاش مىنمايند . آنان از نظر بهداشتى و رفاهى در وضعيت نامطلوبى قرار دارند و اكثر آنان اعم از بزرگسالان و كودكان بىسواد مىباشند . جنگل‌نشينان اراضى جنگلى جلگه‌اى و تنيان ماسال و هفت‌دغنان صومعه‌سرا و يا مناطق جنگلى لارسر ضيابر جزء گروه اخير هستند . برخى از افراد اين گروه در زير فشار فقر و مشكلات اقتصادى به قطع غير مجاز درختان جنگلى و فروش چوب قاچاق و يا تهيهء زغال قاچاق و فروش آن به طور مخفيانه در بازار و يا در شهرها مىپردازند . اكثر جنگل‌نشينان جلگه‌اى در طول مدت سال در قسمتهاى جلگه‌اى ساكن مىباشند ، ولى برخى از آنان به خصوص جنگل‌نشينانى كه داراى امكانات مالى هستند تابستانها به مراتع ييلاقى رفته ضمن تصرف غير قانونى بخشى از مراتع ييلاقى و ساختن خانه‌هاى غير مجاز در آنها مشكلات زيادى براى دامداران و مرتع‌داران واقعى به وجود مىآورند . جنگل‌نشينان مناطق كوهستانى : ساكنان نواحى كوهستانى از ديرباز پيشهء دامدارى داشته و تحت نظام اجتماعى خاص همراه رمه‌هاى خود سالى چندبار از جائى به جاى ديگر كوچ مىكنند و دامدارى را با همان روش سنتى و قديمى ادامه مىدهند . با توجه به سير صعودى و نرخ بالاى رشد جمعيت در اين مناطق و نيز كمبود كار و حرفه‌هاى مناسب تعدادى از خانوارهاى ساكن در منطقهء جنگلى بالاجبار راه شهرها و مناطق روستائى جلگه‌اى را براى ادامهء امرار معاش خود در پيش مىگيرند و عده‌اى نيز به دليل عدم توانائى و نيز وابستگى و بافت اجتماعى خانوادگى در همان جنگل و كوهستان مكانى را براى زندگى خود و تعليف دامهاى محدود خود انتخاب كرده با ساختن سراى دامدارى و خانه‌اى چوبى و گلى محدوده‌اى را از جنگل به خود اختصاص مىدهند . متأسفانه عليرغم تمام مشكلات اجتماعى و مادى و فرهنگى حاكم بر اين مناطق بازهم روزبه‌روز به تعداد اين گروه در جنگل افزوده مىشود تا جائىكه هم اكنون اين مسئله به صورت يك مشكل بغرنج و لاينحل گريبانگير مسئولين منابع طبيعى كشور گرديده است . روش دامدارى شامل گوسفنددارى و يا گاودارى در ميان جنگل‌نشينان به صورت بسيار ابتدائى و بىبهره از تسهيلات لازم است . در تمام طول سال دامها را در فضاى باز و آزاد نگاهدارى مىكنند ( حتى در زمستان ) . در فصل زمستان و در موقع بارش برف سنگين ، اين گروه از جنگل‌نشينان در سخت‌ترين شرائط به سر مىبرند . زيرا آنها در اين شرائط جوى سخت ناچار هستند خوراك كافى از علوفهء خشك و يا ساق و برگ بعضى از گونه‌هاى علفى جنگل براى دامهاى خود تهيه نمايند . در چنين مواقعى است كه شاخه‌هاى جوان درختان جنگلى از گزند داس جنگل‌نشينان محفوظ نمىماند و خسارات زيادى به جنگل وارد مىشود . شاخه‌زنى و تهيهء علفهاى بالارونده از درختان جنگلى كه بيشتر وسيلهء چوپانان جوان انجام مىگيرد گاه موجب سقوط و مرگ آنان مىشود . برخى از دامداران يك سراى دامدارى و خانه جنگلى دارند كه در تمام مدت اقامت در جنگل اعضاء خانواده خود را در آنجا سكونت داده و خود شبانه‌روز با دامها در نقاط دور و نزديك جنگل به سر مىبرند ، برخى ديگر نيز در چند محل ( مسير حركت قشلاق به ييلاق ) داراى سراى دامدارى مىباشند و در كنار آنها نيز براى اعضاء خانواده خود خانهء ساده‌اى بنا نموده‌اند . در هر صورت شغل و حرفهء اصلى جنگل‌نشينان مناطق كوهستانى عمدتا دامدارى است . براساس آمارهاى به دست آمده از طرح مقدماتى جنگلهاى شمال كشور ( توسط دفتر فنى جنگلدارى سازمان جنگلها و مراتع كشور ) تعداد 1944 پارچه آبادى دائم ( از نظر سكونت ) و 97 پارچه آبادى موقت در مناطق جنگلى وجود دارد كه تعداد كل خانوارهاى آنها مجموعا 110 ، 61 خانوار و جمعيت آنان در سراسر نوار جنگلى گيلان 120 ، 368 نفر است . چنان‌كه گفته شد از 1554 آبادى داخل جنگل حدود 40 درصد كمتر از 5 خانوار و 33 درصد بين 6 تا 20 خانوار جمعيت دارند . اين آمار به نوبهء خود نشان‌دهندهء پراكندگى جنگل‌نشينان در جنگلهاى استان گيلان است . همانطوركه اشاره شد جنگل‌نشينان اكثرا به حرفهء دامدارى سنتى اشتغال دارند و لذا اين گروه براساس تعداد دام و نيز چگونگى تعليف دام در جنگلها و مراتع به 3 گروه تقسيم مىشوند . 1 - دامداران ساكن كه معمولا در كنار روستاها و يا حتى در اعماق جنگلها به طور دائم ساكن بوده و دامهاى خود را به وسيلهء چوپان و يا يكى از اعضاء خانواده به جنگلها و مراتع مجاور و يا در اراضى زراعى تعليف مىدهند . برخى از اين جنگل‌نشينان يا دامداران در كنار شغل دامدارى به كارهاى جنبى ديگر مانند پرورش زنبور عسل و يا كم‌وبيش به كشاورزى نيز مشغول مىباشند و دام آنها نيز در فصل تابستان وسيلهء چوپان و يا تنى چند از خانواده به مراتع ييلاقى برده مىشود . 2 - دامداران نيمه متحرك كه زمستانها در پائين جنگل و تابستانها به همراه دامهاى خود در مراتع ييلاقى بسر مىبرند . 3 - دامداران متحرك كه دائما در حال حركت هستند و در 3 تا 5 محل اطراق مىكنند . اين گروه نيز براى تعليف دام خود در تابستان به مراتع ييلاقى كوچ مىنمايند . بررسيهاى آمارى كارشناسان و مأمورين بخش اجتماعى و اقتصادى كاركنان سازمان جنگلها و مراتع كشور حاكى از آنست كه 56 درصد گله‌ها داراى 20 تا 100 واحد دامى هستند . حدود 28 درصد گله‌ها 100 تا 200 واحد دامى و 15 درصد بقيه بيش از 200 واحد دامى دارند . بنابراين مشاهده مىشود كه در جنگل گله‌هاى دامدارى بزرگ چندهزاررأسى وجود ندارد ، بلكه گله‌ها به صورت واحدهاى كوچك هستند . سراها و كلامهاى دامدارى در اغلب نقاط جنگل با خانه‌هاى مسكونى اين طبقهء فقير و زحمتكش شباهت و پيوستگى تام‌وتمام دارد و شرائط زندگى آنان به نحوى است كه گاهى براى حفاظت دامهاى جوان و يا نوزادان يا دامهاى مريض به ويژه هنگام سرما آنها را در كنار محل خواب و زندگى خود نگهدارى كرده علوفهء دستى مىدهند يعنى جاى خواب اعضاء خانوار با دامها در زير يك سقف مىباشد . بدين‌ترتيب مىتوان به زندگى بسيار بدوى و دور از هرگونه بهداشت و نظافت فردى و خانوادگى جنگل‌نشينان پىبرد . اغلب جنگل‌نشينان از استحمام و شستشوى بدن محروم هستند و حدود 91