جدول شمارهء 10 - واحدهاى مسكونى گيلان برحسب مصالح به كار رفته در آنها به تفكيك نقاط شهرى و روستايى در سالهاى سرشمارى . * . ارقام سالهاى 1345 و 1355 با داده‌هاى سرشماريها تفاوت دارند و تعداد واحدهاى مسكونى نقاط شهرى سال 1365 را در محدوده‌هاى سرشمارى همان سال در سالهاى 1345 و 1355 به دست مىدهند . و نوسازى و تجديد بناى بيش از 000 ، 100 واحد مسكونى در نقاط شهرى و روستائى نسبت واحدهاى مسكونى بادوام در اين استان به يكى از بالاترين سطوح موجود در كشور مىرسيد . جدول شمارهء 10 تعداد واحدهاى مسكونى استان را برحسب مصالح به كار رفته در آنها در سالهاى سرشمارى نشان مىدهد . نحوهء تصرف واحدهاى مسكونى داشتن واحد مسكونى ملكى در ايران يكى از ارزشهاى مهم اقتصادى و اجتماعى محسوب مىشود . اين امر ريشه در تاريخ اين سرزمين دارد به طورى كه گزنفون از قول كوروش پادشاه هخامنشى نقل مىكند : « عزيزترين ، مشروعترين و واجب‌ترين دارائى شخص را در ايران ، داشتن خانه تشكيل مىدهد . . . وى اطرافيان خود را تشويق مىكرد كه خانه‌هائى متناسب و وسيع براى خود و خانواده خويش بنا كنند . » « 3 » اسناد و مدارك متعددى وجود دارد كه علاقهء ايرانيان را به داشتن خانهء ملكى نشان مىدهد . در سالهاى اخير نيز بررسيهاى مختلف به ويژه داده‌هاى سرشماريها حاكى از بالا بودن بسيار محسوس نسبت واحدهاى مسكونى ملكى در ايران بوده است . استان گيلان نيز در اين زمينه وضعى شبيه كشور داشته و براساس يافته‌هاى آخرين سرشمارى نفوس و مسكن نزديك به 75 درصد كل واحدهاى مسكونى استان به صورت ملكى عرصه و اعيان و 5 / 6 درصد آن نيز به صورت ملكى اعيان در اختيار خانوارها بوده است ( جدول شمارهء 11 ) . نسبت خانوارهاى ساكن در واحدهاى استيجارى طى دورهء 20 ساله به كمتر از نصف تقليل يافته است ( جدول شمارهء 12 ) . امكانات موجود در واحد مسكونى دسترسى به آب لوله‌كشى و استفاده از برق عمده‌ترين تسهيلات واحدهاى مسكونى محسوب مىشوند و در كنار آنها داشتن حمام ، تلفن ، وسايل مطلوب تنظيم گرما ، استفاده از يخچال و تلويزيون نيز از مواردى است كه امروزه به عنوان ضرورتهاى رفاهى مورد توجه واقع مىشوند و بهره‌گيرى خانوار از آنها را لازمهء زندگى امروزى مىدانند . با توجه به آن‌كه در سرشماريهاى گذشته اطلاعاتى در مورد تمامى موارد مزبور جمع‌آورى نشده است از اين‌رو ابتدا به مقايسهء واحدهاى مسكونى از نظر داشتن آب لوله‌كشى و برق پرداخته ( جدول شمارهء 13 ) و سپس از روى يافته‌هاى سرشمارى سال 1365 اطلاعات تكميلى ديگرى را مطرح مىسازيم . تأمين آب و برق در واحدهاى مسكونى استان گيلان در دورهء 20 سالهء 1345 تا 1365 از اولويت بسيار قابل ملاحظه‌اى برخوردار شده است . نسبت واحدهاى مسكونى داراى آب لوله‌كشى در نقاط شهرى از 5 / 6 درصد به 70 درصد و در نقاط روستائى از 4 / 0 درصد به 8 / 22 درصد رسيده است . در همين مدت تعداد واحدهاى مسكونى داراى آب لوله‌كشى در كل استان از 3644 واحد به 141 ، 149 واحد افزايش يافته و نزديك به 41 برابر شده است . اين تعداد در شهر از 3109 واحد به 502 ، 99

--> ( 3 ) . مسئلهء مسكن و تراكم در واحدهاى مسكونى ، حبيب اللّه زنجانى و . . . ، بررسى شمارهء 22 ، از انتشارات بخش جمعيت مركز مطالعات و تحقيقات اجتماعى دانشگاه تهران ، 1349 .