ابراهيم اصلاح عربانى

309

كتاب گيلان ( فارسى )

جدول شمارهء 29 - اطلاعات جمعيتى استان گيلان بر اساس آمارگيرى سال 1370 . * . لازم به يادآورى است كه مساحت كشور و به تبع آن مساحت استانهاى ديگر در اين آمارگيرى كمتر از ارقام قبلى اعلام شده و به همين‌جهت رقم مربوط به استان گيلان هم ( 7 / 13824 كيلومتر مربع ) كمتر از رقم اعلام شده در سرشمارى سال 1365 ( 5 / 14819 كيلومتر مربع ) است . اشكالاتى نيز در مورد تعداد جمعيت بعضى از شهرها متصور است كه به جهت عدم انتشار قطعى سرشمارى نمىتوان درباره آنها به دقت اظهار نظر كرد . مشروح اطلاعات جمعيتى استان به تفكيك شهرستان و نقاط شهرى و روستائى آنها در جدول شماره 29 آورده شده است . در فاصلهء سالهاى 1365 و 1370 دو واقعهء مهم در تغييرات ميزان رشد جمعيت استان و برخى از شهرها و روستاهاى آن مؤثر افتاده است : نخست زلزلهء سال 1369 كه به ويرانى تعدادى از شهرها و روستاهاى استان انجاميد و كشتار زيادى را به بار آورد كه به حدود 35000 نفر بالغ مىشده است . تأثير جمعيتى اين واقعه در شهرستان رودبار بيش از ساير شهرستانهاى استان بوده و پائين آمدن ميزانهاى رشد جمعيت شهرهاى رودبار و منجيل به سطح ارقام منفى 4 / 6 - و 0 / 9 - درصد در سال و كاهش محسوس ميزان رشد سالانهء جمعيت شهر لوشان را بايد مربوط به آن دانست . واقعهء دوم تشديد پيشروى آب درياى خزر و بالا آمدن آن است كه بسيارى از روستاها و شهرهاى ساحلى را تهديد مىكند . اهميت مسئله به قدرى است كه دولت ، شوراى عالى شهرسازى را مأمور مطالعهء آثار اين واقعه و چگونگى برخورد با آن نموده است . شوراى عالى شهرسازى و معمارى طرح مطالعاتى ساحل خزر را به مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازى و معمارى واگذار كرده است و نتايج بررسى و اقدامات ضرورى لازم اعلام خواهد شد . در حال حاضر با توجه به سطح درياى خزر كه 26 - تا 5 / 26 - متر پائين‌تر از سطح آبهاى آزاد قرار دارد ساخت‌وسازهاى خصوصى در فاصلهء 5 / 26 - و 24 - متر و ساخت‌وسازهاى عمومى در فاصلهء 5 / 26 - و 5 / 22 - ممنوع شده است . حداقل 29 روستا و 17 شهر به صورت كلى و يا جزئى در معرض تهديد آب با توجه به داده‌هاى آمارگيرى سال 1370 ، بخش جمعيت مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازى و معمارى ايران « 12 » پيش‌بينيهاى جديدى از جمعيت استانها و تفكيك شهرى و روستائى و شهرهائى كه جمعيت آنها بيش از 50000 نفر است به عمل آورده است . نتايج اين پيش‌بينيها براى شهرهائى از استان كه بيش از 50000 نفر جمعيت دارند به شرح جدول شمارهء 30 آمده است . جدول شمارهء 30 - پيش‌بينى جمعيت 4 شهر با بيش از 50000 نفر جمعيت استان گيلان تا سال 1400 . قرار دارند و بايد سياستهاى اساسى مشخصى براى مقابله با اين خطر اتخاذ شود . مقايسهء اين ارقام با پيش‌بينى قبلى جمعيت شهرهاى گيلان ، كه در چهارچوب اهداف طرح كالبدى ملى ( طرح منطقه‌اى گيلان و مازندران ) انجام شده است ، « 13 » نشان مىدهد كه در صورت عدم توجه به ضرورتهاى توسعهء

--> ( 12 ، 13 ) . به مقالات حبيب اللّه زنجانى و زهرا نبىزاده تحت عنوان « پيش‌بينى جمعيت استانها ، شهرهاى بيش از 100 هزار نفره و شهرهاى بين 50 تا 100 هزار نفره » نشريه‌هاى شمارهء 29 و 30 و 31 مطالعات مربوط به طرح تحول جمعيت ، ايران ( 1372 ) مراجعه نمائيد ؛ مطالعات جمعيت طرح منطقه‌اى گيلان و مازندران ، حبيب اللّه زنجانى ، مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازى و معمارى ، 1369 .