مبارزان گرديد . روز 4 و 5 آذرماه دانشجويان انستيتو تكنولوژى و دانش‌آموزان دبيرستان شاهپور رشت به تظاهرات گسترده‌اى دست زدند . پليس در مقابله با اين تظاهرات به زدوخورد با محصلين پرداخت و 115 تن از استادان و معلمان و شاگردان اين دو مؤسسه آموزشى را دستگير و زندانى كرد . روزهاى 18 ، 19 و 20 آذرماه كه مصادف با ايام تاسوعا و عاشورا بود پليس تظاهرات مذهبى و عبور گروههاى عزادار را در معابر عمومى ممنوع اعلام كرد ، اما در اغلب شهرهاى گيلان تظاهرات خشونت بارى همراه با آتش سوزى و پرتاب نارنجك جريان يافت . شهر لاهيجان يك بار ديگر به ميدان جنگ تبديل شد . آتش‌سوزيهاى مهيب بخش عظيمى از شهر را در زير دود و خاكستر فروبرد و عبورومرور وسائط نقليه در خيابانها و معابر به واسطه موانعى كه مردم ايجاد كرده بودند متوقف گرديد . روز 23 آذرماه پليس گروهى از روستائيان را تجهيز كرده به شهر رشت كشانيد تا متقابلا تظاهراتى به نفع شاه و حمايت از دولت انجام گيرد . اما تظاهرات به غارت اموال مردم و شكستن در و پنجره مغازه‌ها تبديل شد . اجيرشدگان به آتش زدن اتومبيلها و موتور سيكلتها و ضرب‌وشتم مخالفان پرداختند و خسارات زيادى وارد ساختند . بيشترين تظاهرات مقابل خانه آقاى احسان‌بخش صورت گرفت و حمله به خانه و مدرسه جنب آن با سنگ چند ساعت ادامه يافت . در فومن نيز مأموران پليس همين عمل را تكرار كردند . روز 3 ديماه فرار سربازان از پادگان رشت آغاز شد . روز 8 دىماه يكى از فرهنگيان به نام جعفرى كه در تظاهرات مجروح شده بود درگذشت . برخورد بر سر تشييع جنازه بين پليس و فرهنگيان منجر به زدوخورد شديدى شد كه 5 ساعت ادامه داشت . در نقاط مختلف شهر آتش‌سوزى ايجاد گرديد . تعدادى از اتوبوسهاى ارتش به آتش كشيده شد . كارخانه پپسى كولا نيز دچار حريق مدهشى گرديد . روز 13 دىماه در آستانه اشرفيه آتش‌سوزى مهيبى رخ داد كه تعداد زيادى خانه و مغازه از جمله منزل حجة الاسلام ضيائى روحانى شهر طعمه حريق گرديد . روز 25 ديماه پس از تدفين شهدا تظاهرات مردم از گورستان به مركز شهر كشيده شد . مردم قصد داشتند مجسمه رضا شاه را پائين بكشند اما در ميدان فرهنگ با تيراندازى و مقاومت مأموران مواجه شدند . چند روز بعد پس از آن‌كه شاه از ايران رفت مجسمه‌ها به پائين كشيده شد . در بهمن ماه خبر بسته شدن فرودگاه و ممانعت از ورود آيت الله خمينى ، در گيلان نيز خشم مردم را برانگيخت و بار ديگر زدوخوردهاى خيابانى از سر گرفته شد . جوانان با آتش زدن لاستيكها و گذاشتن موانع در خيابانها عبورومرور اتومبيلها را غير ممكن ساختند . نظم شهر رشت و اكثر شهرهاى گيلان درهم ريخته شد و مأموران از برقرار كردن نظم عاجز ماندند . روز 12 بهمن سراسر گيلان ورود آيت الله خمينى را جشن گرفت . جشن و سرور و پايكوبى تا ساعت 9 شب در خيابانها و معابر ادامه داشت . روز 19 بهمن‌ماه اعلام نخست‌وزيرى مهندس بازرگان موجبات برگزارى يك راه‌پيمائى بىسابقه را در رشت فراهم ساخت . بالاخره روز 22 بهمن روز پايان نظام پادشاهى در ايران فرارسيد . جوانان مبارز به كلانتريها و پادگان شهر حمله كردند . در آخرين لحظات اين روز تاريخى ضمن تسخير كلانترى 3 رشت يكى از جوانان به شهادت رسيد . تصرف شهربانى و ساواك به سهولت انجام نگرفت . يك گروه از مأموران ساواك مركب از 22 نفر در داخل ساختمان سنگر گرفته بودند . وقتى مقاومت را بىفايده ديدند عمارت را به آتش كشيدند . محاصره ساواك 8 ساعت به طول انجاميد . از مأموران ساواك 9 تن كشته ، چند تن مجروح و بقيه موفق به فرار شدند . ديگر تمام شهر به تصرف مردم درآمده بود . خبرهائى كه از راديو تهران پخش شد به آخرين مقاومتها پايان بخشيد و همه مردم حتى خانواده‌هائى كه در غم‌واندوه شهادت عزيزان خود عزادار بودند پيروزى انقلاب و سرنگونى رژيم را جشن گرفته به شادمانى و پايكوبى پرداختند . از بامداد روز 23 بهمن يك كميته 25 نفرى به رياست حجة الاسلام احسان‌بخش زمام امور شهر رشت مركز استان گيلان را به دست گرفت و به رتق‌وفتق امور پرداخت .