يادداشت پوزش ، سپاسگزارى كتابى كه در دست شماست مجلد نهم از « فهرستوارهء كتاب‌هاى فارسى » است و دربرگيرندهء بخش نوزدهم آن يعنى بخش كلام و اعتقادات مىباشد . چنان‌كه بارها گفته شده برگه‌كشى از فهرست‌ها و كتابنامه‌هايى كه تازه‌به‌تازه به‌دست مىرسد پيگيرى شده است ، چنان كه اكنون شمار عنوان‌ها به 393 و شمار مجلدهاى بيرون كشيده شده به 898 رسيده است ؛ و كار به گونه‌اى پيش مىرود كه با رسيدن هر مجلد تازه ، نخست عنوان اختصارى براى آن گزيده شده ، سپس به همكاران گراميم داده مىشود كه نسخه‌هاى فارسى آن را بيرون بكشند . آنگاه آن برگه‌ها به ترتيب الفبايى درآمده ، از آنها آنچه در بخش‌هاى چاپ شده و گذشته است ، براى استدراك در برگه‌دانها جاى مىگيرد و آنچه زير چاپ است به اين ناچيز داده مىشود تا كار درج آنها را انجام دهم . پس ناگزيرم براى هر مجلد نمايه‌اى از نشانه‌هاى اختصارى تازه به دست آمده ، و يا آنچه از قلم افتاده در آغاز يا انجام هر مجلد بياورم . اين رويه كار استادان پژوهشگر را آسان‌تر ساخته و هر مجلد را به‌گونه يك كتاب مستقل درمىآورد . مطلب ديگر ، پوزش‌خواهى من از ديركرد در انتشار اين مجلد مىباشد كه ناشى از فرتوتى پيرى و افسردگى است كه چندى است گريبانگيرم شده ، چنان‌كه لرزش دست و كم‌سويى چشمانم چنان تواناييم را گرفته كه ناگزير كورمال - كورمال كار خود را دنبال مىكنم . از سوى ديگر دنبال كردن فهرست‌نويسى از نسخه‌هاى عكسى مجلد چهارم دائرة المعارف نيز وقت مرا مىگيرد . بايد از جناب آقاى كاظم موسوى بجنوردى مدير « مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامى » سپاسگزارى كنم كه در پى تداوم ياريهاى ايشان از آغاز سال 1383 دخترزاده‌ام نيكتا عباس‌زاده را به عنوان كمك براى ناچيز به كار گماردند ، كه اين كمكى بزرگ در گشودن دشوارىها گشت ؛ چنان‌كه اين مجلد از فهرستواره از آغاز حرف « م » و مجلد چهارم « فهرست نسخه‌هاى عكسى » با املاى اين ناچيز و دست‌نوشتهء اين عزيز انجام گرفته است . اميد اينكه كار شادروان پدر گراميم حاج شيخ آقا بزرگ ، به دست اين نواده دنبال گردد كه مرا جان دوباره داده است و نيز از جناب آقاى عنايت الله مجيدى كه رياست كتابخانه دائرة المعارف و مديريت انتشارات آن را دارند سپاسگزارم كه نه تنها مشكلات را حل مىكرده بلكه پيشاپيش ناظر و پىگير كار چاپ بوده‌اند . ديگر بايد از همكاران گرامى خود ، خانم صغرى دودانگه ، كه كار روخوانى اين مجلد را در وقت‌هاى اضافى در خانه انجام داده‌اند ، و آقاى محسن سليمانى عزيز كه هر جاى كار گيرى داشت ايشان قد برافراشته