حاصل مىشود كه انواع كتابهاى مرجع ، از جمله فهرست‌ها و كتابشناسىها در اختيار آنان قرار داشته باشد . پس هر كوشش جهانى كه براى پديد آوردن آثار مرجع بشود مورد توجه كتابداران قرار دارد . ولى كتابداران ايرانى به بعد ديگرى نيز توجه دارند و آن اين‌كه در روند جهانى شدن ، تدوين انواع آثار مرجع بومى مربوط به ايران ، از جمله فهرست‌ها ، كتابشناسىها ، دائرة المعارف‌ها ، فرهنگ‌ها و اطلس‌ها از اهميت بسيار زيادى برخوردار است . من ، در سالهاى طولانى كه دروس مرجع‌شناسى را تدريس كرده‌ام ، همواره كوشش‌هاى ايرانى در توليد آثار مرجع را مورد بررسى و تأكيد قرار داده‌ام ، و بر اين نظر پافشارى داشته‌ام كه رشد مرجع نگارى ايرانى بايد ، بدون توجه به موضوع و نوع آثار براى هر ايرانى و هر كتابدار ايرانى ، به‌عنوان نشانى از رشد و توسعهء فرهنگى ، حائز اهميت و ارزشمند باشد . به همين دليل هم همواره از كوشش‌هاى فهرست‌نويسان و كتابشناسان بزرگى مانند حاج آقا بزرگ تهرانى ، خانبابا مشار ، محمد تقى دانش‌پژوه ، احمد و علينقى منزوى ، سيد عبد اللّه انوار ، ايرج افشار و ديگران به بزرگى ياد كرده‌ام و سهم آنان را در تحكم استقلال ارضى و فرهنگى ايران ستوده‌ام . زيرا اينان حس جريان حيات علمى را از ديرباز تا عصر معاصر بر خواننده مىنمايانند و خواننده را در سحرى كه خود در آن گرفتار شده‌اند ، گرفتار مىكنند . اشاره ديگرم مربوط به زبان فارسى است كه از مشخصات بارز فرهنگ ، تمدن و تفكر ماست يكى از مهم‌ترين راههاى شناخت ايران و ايرانى ، احياى اطلاعات مربوط به آثار باقىمانده به زبان فارسى است . و اين مهم تنها از طريق تدوين فهرستواره‌اى نظير آنچه به وسيلهء احمد منزوى انجام گرفته امكان‌پذير است . كار سترگ اين استاد ، تأليف و كتابت آثار فارسى را خارج از محدودهء شناخته شدهء آن ، در پهنهء اروپا ، تركيه ، آسياى ميانه ، شبه قارهء هند ، و چين به صورت اثبات شده و نه در شكل شعار و كلىگويى آشكار مىسازد ، پرسش‌هاى فراوانى را پديد مىآورد ، و عرصه‌هاى جديد پژوهشى در مورد ايران و زبان فارسى را گسترش مىدهد . كار استاد را بايد به‌عنوان شصت سال عشق‌ورزى به ايران و ايرانى مورد توجه قرار داد . سخن پايانى آنكه به راستى ما براى تداوم آرمان قهرمانان مرجع‌ساز كشور خود چه كرده‌ايم ؟ متأسفانه هنوز هم در زمينهء فهرستنگارى و تدوين كتابشناسى آثار خطى و چاپ سنگى برنامهء منسجم ملى در دست نيست ، و تربيت فهرستنگاران و كتابشناسان اين حوزه در هيچ‌يك از مراكز آموزشى كشور دنبال نمىشود . من از اين‌كه احمد منزوى در مقدمه‌هاى مجلدات فهرستواره از حاميان خود مانند : آقايان كمال الدين حاج سيد جوادى ، مهدى محقق و يا كاظم موسوى بجنوردى نام برده است مسرورم ، ولى از وضعى گله دارم كه تدابير جدى و سازمان‌يافته‌اى را براى حفظ و احياى ميراث فرهنگى دنبال نمىكند ، و تأكيد دارم كه ضرر اين بىبرنامه‌گى جبران‌ناپذير است . سلامت و طول عمر استاد گرانقدر و ديگر استادان بزرگ را از خداوند متعال خواستارم .