احمد منزوى
اختصارات از منابع 20
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
فارسىزبانان از وادى وخش تا درياى نيل تأليف كردهاند . او در اين كار بزرگ و سترگ هم كيفيات خطىها را آورده و هم مشخصات چاپىها را شناسانده است . اكنون منزوى جاحظوار همه روز به مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامى مىرود و كنار قفسههاى كتاب قرار مىگيرد و به زيرورو كردن و نظم دادن برگههاى گردآورى شدهاى كه يادگار سالهاى دراز و حاصل تجسس در كتابخانههاى مختلف ايران و پاكستان يا برگرفته از اطلاعات مخزون در لابهلاى كتابهاى بىشمارست ، مىپردازد و سالى نيست كه كتابى حجيم و جسيم از زيردست او بيرون نيايد . جلد اول از نسخههاى خطى مجموعهء اهدايى دوست فقيد دانشمند شادروان سلطانعلى بهبهانى به كتابخانهء همين دائرة المعارف را دو سال پيش منتشر كرد . پس از آن جلد پنجم فهرستواره - كه انجمن مفاخر و آثار ملّى ناشر آن بود - به دستمان رسيد . به خوش خبرى بايد گفت كه به همين نزديكىها جلد ششم آن كتابشناسى و فهرست مجموعهء خطى يكى از كتابخانههاى كرمان را مركز دائرة المعارف منتشر خواهد كرد . ترديد ندارم كه نام احمد منزوى كنار نام كتابشناسان بنام ، چه ابن نديم و كاتب چلبى از بزرگان قرون گذشته ، چه پدرش و برادرش و دوستش محمد تقى دانشپژوه از معاصران ماندگار خواهد بود . همچنين در قلمرو پژوهشهاى جهانى ايرانشناسى نامش همتراز با نام كارل استورى انگليسى برده خواهد شد ، همچنانكه نام فؤاد سزگين ترك با نام كارل بروكلمان آلمانى در كتابشناسى پردازى از نوشتههاى عربى پهلو به پهلو شده است . دوستان ! من قلمى را مىبوسم كه به دست او بود و هست و هماره آن را با شورى آتشين براى پايدارى زبان فارسى بر روى كاغذ گريانيده . اميدوارم دانشوران ايرانى و فارسىزبانان سراسر جهان و هم ايرانشناسان فرنگ ، مواقعى كه كتابهاى ارجمند او را به دست مىگيرند و به آسانى آگاهيهاى دلخواه خود را در آنها مىيابند ياد رنجهاى اين كشاف ظنون زمان باشند و دست كم آوردن نام او از قلمشان فرو نيفتد كه هر سطر ازين كتابها نتيجهء گشت و گذار در چندين كتاب و نسخه و خواندن سطور بىشمارى بوده است كه خود او هم نمىتواند شمار آنها را بداند . اگر ملول شدهايد ببخشيدم ، پاى احمد منزوى در ميان بود . * سخنرانى دكتر نوشين انصارى استادان و همكاران گرامى براى من باعث افتخار است كه در جلسهء تجليل از يك كتابشناس و فهرستنگار برجستهء ايرانى بهعنوان يك كتابدار سخن بگويم ، و به چند نكته اشاره نمايم : كتابداران زمانى از كار خود رضايت دارند كه بتوانند پاسخگوى نياز مراجعان باشند ، و اين رضايت زمانى