احمد منزوى
667
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
قاهره ، دار الكتب 2 / 216 ( 2 نسخه : ش 2446 ، 2447 ) : قاهره ، نامگو 118 « نصايح الملوك ، ( 2 نسخه ) ؛ موزهء بريتانيا ، چاپى 567 « نصيحت الملوك » ؛ مصر ، خديويه 2 / 431 « نصايح الملوك » ؛ نوشاهى ، موزه 319 « نصيحت الملوك » ( 2 نسخه ) . * نصيحت الملوك : نصايح الملوك . از غزالى طوسى ، ابو حامد محمد ( 450 - 505 ق / 1058 - 1112 م ) براى سلطان محمد پسر ملكشاه سلجوقى ( 498 - 511 ق / 1014 - 1117 م ) ، به سال 503 ق / 9 - 1110 ق نگاشته است . و اين جز « فرزندنامه : نصيحتنامه » ( هف ) اوست . شمار بخشها در نسخهها يكسان نيست . به نوشتهء همايى در پيشگفتار چاپ اين كتاب ، در دو بخش است : يكم ديباچه و « اصل » ها و دوم « چشمهء اول و دوم » كه بىگمان از غزالى است ( ص 1 - 80 چاپى ) ، دوم 7 « باب » كه متن كتاب تلقى شده است ( ص 81 - 287 ) كه به گفته ايشان نبايد از غزالى باشد . نمايه از روى چاپ همايى : ديباچه در 10 « اصل » : 1 - آغاز اصول اعتقاد كه بيخ ايمان است ، 2 - بندگى حقتعالى ، 3 - قدرت و توانايى ، 4 - علم او ، 5 - خواست و ارادت او ، 10 - فرستادگان وى . سپس شاخههاى درخت ايمان ، 10 - « اصل » : 1 - والى قدرت را ولايت بداند ، 2 - هميشه تشنه ( مشتاق ) باشد ، 3 - بدان قناعت نكند كه خود ظلم نكند ، 4 - تكبر والى ، 5 - هرچه به خود نپسندد به هيچكس نپسندد . . . 10 - شرعيت كارها . آنگاه : دو چشمه كه آبشخور درخت ايمان است ، چشمهء 1 - شناخت دنيا ، 2 - شناخت نفس بازپسين . بخش دوم به اعتبار همايى ، 7 - « باب » است : 1 - عدل و سياست و سيرت ملوك و ذكر پادشاهان پيشين ، 2 - وزيران و سيرت ايشان ، 3 - دبيران و هنرمندى ايشان ، 4 - اندر همت ملوك و بلندهمتى ، 5 - حكمت حكيمان . . . ، 7 - اندر صفت زنان و خير و شر ايشان . اين كتاب دستكم دوبار به عربى ترجمه شده است ( - مشترك ) . آغاز ديباچه : حمد له . صلات . قال الشيخ . . . بدان يا ملك مشرق كه خداى را عز و جل بر تو نعمتهاى بسيار است ، و شكر بر آن واجب . مشترك 4 / 2484 « نصيحت الملوك : نصايح الملوك » ( 5 نسخه ) ، به تفصيل ؛ نسخهها ( 2 ) 2 / 1705 « نصيحت الملوك » ؛ كشف الظنون 2 / 1958 « نصيحت الملوك » و ترجمهاش ؛ صفا 2 / 920 ، 924 ؛ معجم المطبوعات 2 / 1408 ؛ مشار ، مؤلفين 5 / 724 ( 1 چاپ همايى ) ؛ پيشگفتار چاپ همايى ، تهران ، 1351 خ ؛ كشف الظنون 2 / 1926 « نتيجة السلوك فى ترجمة نصيحت الملوك » ؛ نفيسى 1 / 76 ؛ مشار 5 / 5224 « نصيحت الملوك » ( 2 چاپ همايى ) . آستان قدس ، نامگو 584 « نصيحتنامه » ، 96 « پندنامه » ؛ تبريز ، ملى ، يونسى 3 / 1381 « نصيحتنامهء امام غزالى به يكى از شاگردان » كه جز اين است ( - فرزندنامه ) ؛ دانشگاه 15 / 4065 « نصيحت الملوك » ؛ فيلم 1 / 266 « نصيحت الملوك » ، 405 « نصيحت الملوك » ، 633 « نصيحت الملوك » ، همانجا 2 / 243 « نصيحت الملوك » ، همانجا 3 / 138 « ترجمه