« گ » * گزارش‌نامهء ايران . مهديقلى خان هدايت مخبر السلطنه ( د 1334 ق ) عمدتا تاريخ ايران است در 4 بخش ، يكم پيش از اسلام از لهراسب تا يزدگرد كه چاپ شده است ( - تاريخ ايران 2 / 1059 ) . بيفزاييد : مشار ، مؤلفين 6 / 458 « گزارش‌نامهء ايران » ؛ سليمانى ، القاب 139 . چاپ سنگى 70 « گزارش ايران » . * گزيده . از خواجهء فقيه زاهدى ابو نصر طاهر الخانقاهى به نام « گزيده » ( ديباچه ) . وى همان خواجه شيخ الاسلام ابو نصر طاهر فرزند محمد خانقاهى مغربى سرخسى ، از پيران پايانى سدهء 6 و آغاز سدهء 7 ايران است . در 45 ( 43 ) « باب » : 1 - توحيد بارى ، 2 - پيامبرى محمد ( ص ) ، 3 - محبت ، 4 - متابعت سنت ، 5 - فضيلت نماز ، 6 - ذكر ، 7 - فضيلت علم ، 8 - فضيلت شكر ، 9 - جهاد ، 10 - سخاوت ، 11 - حيا ، 12 - خاصيت زنا ، 13 - و بال لواط ، 14 - احتكار ، 15 - ربا ، 16 - قسمت روزى ، 17 - قناعت ، 18 - ناداشتن دنيا ، 19 - پرستيدن خلق ، 20 - ياد خدا و مرگ ، 21 - فضيلت صبر ، 22 - شكر ، 23 - اخلاص ، 24 - توبه ، 25 - روزه داشتن . . . ، 30 - رجا ، 35 - عجب ، 40 - حلم ، 41 - عيب‌جويى ، 43 - نمامى ( نسخهء گنج‌بخش ) . به كوشش استاد ايرج افشار ، تهران ، 1347 خ چاپ شده است . آغاز : سپاس و شكر و ستايش مر خدايى راست جل جلاله كه جز وى خداى ديگر نيست . مشترك 4 / 2431 ؛ نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1670 ؛ نفيسى ؟ 1 / 146 ؛ مشار 4 / 4241 ؛ پيشگفتار چاپ استاد ايرج افشار . دانشگاه 16 / 62 ؛ فيلم 1 / 171 . آلمان ، دويشلند 6 ؛ گنج 2 / 964 . * گشايش‌نامه . ناشناخته ، منسوب به خواجهء طوسى ، نصير الدين محمد ( د 672 ق / 1273 م ) . گفتارى است به روش نظرى و فلسفى آميخته با داستان‌ها . در آن از لذت عقلى و حسى گفتگو شده و نخستين را از دومى برتر دانسته . با سربندهاى « فصل » بىشماره : فصل : و نيز آگهى باد ياران را كه انسان را توانايى آن هست چيزى چند دريابد . . . فصل : اگر كسى خواهد كه نسبت لذت عقل با لذت حسى بداند كه چند است . . . ، فصل : لذت عقلى را با لذت حسى چگونه نسبت توان كرد ، فصل : خلاصهء اين فصل‌ها آن است كه جز قوت عقل جمله قوت‌هاى ديگر به دو برنيايند ، فصل : ما پيش از اين بدين بهشت اشارت كرديم . . . فصل : چون روشن گشت كه تا دوستى عالم حسى از دل بيرون نرود . . . در « دو رساله در اخلاق » همراه با « مكارم الاخلاق » نيشابورى ، ص 211 - 244 بكوشش استاد دانش‌پژوه در 1341 خ چاپ شده است . آغاز : سپاس و ستايش بىاندازه مر آفريننده تن و جان را . . . و بعد ، اين يادگارى است براى جويندگان . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1670 ( 2 نسخه ) ؛ ذريعه 18 / 207 ؛ اعلام 3 / 2511 نصير الدين طوسى ؛ مشار ، مؤلفين 5 / 730