احمد منزوى

522

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

« ظ » * ظريف‌نامه . ناشناسى پيش از 899 ق كه تاريخ نسخه است . گفتارى است در رفتار با دوستان در 10 « خصلت » . آغاز : جمع‌كنندهء اين كتاب ، گرم و سرد روزگار ديده ، و تلخ و شيرين چشيده ، خدمت ملوك سرفراز گردن‌كش . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1647 . مجلس 13 / 151 ش 3 / 4764 . * ظفرنامه . نصيحت‌نامهء بوذرجمهر . منسوب به بزرگمهر فرزانه . كه به زبان پهلوى بوده و گفته مىشود ، ابن سينا ( د 428 ق / 1037 م ) ، به روزگار جوانيش ، به دستور نوح سامانى ( 366 - 387 ق ) آن را به فارسى برگردانده است هرچند گفته شده شيوهء آن با « دانشنامه » شيخ نزديك نيست ، و در هيچ‌يك از منابع كهن ثبت نگارش‌هاى او نيز ، اين نام نيامده است . در برخى از نسخه‌ها پرسش‌ها از نوشيروان و پاسخ‌ها از بزرگمهر است ، و در برخى پرسش‌ها از بزرگمهر و پاسخ‌ها از استاد ، و در برخى پرسش كننده ناشناس و پاسخ از بزرگمهر است ( - مشترك ) . به‌هرروى پندها ريشهء ايرانى دارد ، كه به عربى درآمده و باز به فارسى برگردانده شده است . به كوشش شفر 1883 م ، سپس به كوشش زنده‌ياد دكتر غلام حسين صديقى ، 1330 خ ، و يك‌بار به نام » « پيروزىنامه » به كوشش كاظم رجوى ، 1333 خ چاپ شده است . معمولا بدينگونه آغاز مىشود : در يك نوروز ، انوشيروان از بوذرجمهر مىخواهد ، كه كتابى نيكو برايش بسازد ، بزرگمهر با مراجعه به ارسطاطاليس اين را مىسازد . آغاز : حمد له . بدانكه آورده‌اند كه روزى پادشاه نوشيروان عادل خواجه بزرجمهر را كه وزير او بود طلب كرد و فرمود براى من كتابى پرداز . مشترك 4 / 2381 ( 22 نسخه ) ، همانجا 3 / 1689 ؛ نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1645 ( 35 نسخه ) ؛ ذريعه 15 / 199 « ظفرنامه » ، همانجا 22 / 169 « نصايح » ؛ صفا 1 / 627 ؛ مهدوى ، مصنفات 281 ش 183 « ظفرنامه » آغاز از اينجاست ؛ نفيسى 1 / 31 كه آن را يكى از 4 كار فارسى ابن سينا دانسته ؛ كشف الظنون 2 / 1120 ؛ پيشگفتار چ صديقى ( 6 نسخهء كهن ) ؛ تفضلى ، تاريخ ادبيات ايران 180 « اندرزنامه‌ها » . آستان قدس ، نامگو 399 ( 2 نسخه ش : 212 ، 213 ) ؛ آستان قدس 6 / 445 ( همان 2 نسخه ) ؛ اشكورى - مرعشى 22 / 179 ؛ الهيات ، تهران 1 / 306 « پاسخ ارسطاطاليس » ، « ظفرنامه ، خردنامه » ؛ حقوق 162 ( 2 نسخه ) ، 375 ؛ دانشگاه 3 / 283 ، 668 ، همانجا 6 / 2313 ، همانجا 12 / 2676 ، همانجا 13 / 3095 « پند بزرگمهر » ؟ ، همانجا 14 / 3886 ، همانجا 15 / 4244 ؛ دايرة المعارف 1 / 173 ش ( 3 ) 115 سلطانى « ظفرنامه : پيروزىنامه » ؛ سپهسالار 5 / 309 ( 2 نسخه ) ؛ فيلمها 1 / 423 ، 528 ، 533 ، 544 ، 585 ، 724 ، 734 ، همانجا 3 / 263 ؛ قم ، مسجد اعظم 553 ، 636 « پندنامه . . . : ظفرنامه » ؛ گلپايگانى ، نامگو 519 ش 12 / 56 ؛ گوهرشاد ، مشهد 3 / 1511 ، 1569 ؛ مجلس 3 / 242 همانجا