* سوقان‌نامه . از عبد الله فريدنى تهرانى . به نام ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ق ) ، در 1294 ق . در آن با طنز جلوداران و چابك‌سواران آن روزگار را نقد مىكند ، كه چگونه دست به دزدى و ناپاكى مىزنند . آغاز : به خاطر فاتر چنين رسيد كه رساله عجالتا در بيان ظلم‌هاى حضرات جلودار خر و رئيس بىمروت و چابك‌سواران تخم حمار . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1634 . ملى 1 / 472 . * سؤال و جواب عماد الدين مطرزى . از رشيد الدين فضل الله همدانى ، ( 648 - 718 ق / 1250 - 1318 م ) . پاسخى است به پرسش « مولانا معظم . . . عماد الملة و الدين المطرزى » كه در ديباچهء كوتاه پرسش‌كننده از خود به « عماد مطرزى » نام مىبرد . ( - سؤال و جواب عضد الدين مطرزى ) . پرسشى است درباره حرص و ديگر كاستىهاى روانى در ميان مردمان . و گفتهء قرآن : وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ . . . وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا . . . و پاسخ دربارهء مقام انسانى است و پند و اندرز . اين گفتار در ص 54 - 58 چاپ فاكس ميله كارهاى او چاپ شده است . آغاز : پيوسته بسيط عالم بر نور عدل و علم مخدوم اعظم . منزوى ، هفتاد مقاله 2 / 848 ؛ اعلام 2 / 1791 . دايرة المعارف ش ( 5 ) 721 عكسى . گنج‌بخش ش 13789 . * سه چيز كه رهروان را مىبايد . از بابا افضل كاشانى ( 610 - 707 ق ) . ( - جاودان‌نامه ) . اين گفتار در بخش 13 « مصنفات بابا 644 » چاپ شده است . آغاز : سالك راه را سه چيز ضرور است : يكى همّت عالى ، دوم خاطرى قوى ، سوم ارادات نيكو . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1634 ( 3 نسخه ) . دانشگاه 2 / 1634 ؛ نوربخش ، تهران 2 / 226 . آصفيه 3 / 684 ش 420 . * سه مكتوب . كرمانى - صد خطابه . * سياح هندى و ايرانى . مكالمه سياح ايرانى با شخصى هندى - بخش داستان‌ها 1 / 477 . * سياحى گويد : كج‌بينان : رسالهء يكى از سياحان . از ميرزا ملكم خان ، ناظم الدوله . ( جلفا 1249 - سويس 1326 ق ) . داستانى انتقادى ، از زبان جهانگردى فرنگى ، كه برخى از آداب و رسوم و اوضاع آن روزگار را به ريشخند مىگيرد . اين گفتار يك بار به كوشش هاشم ربيع‌زاده ، در آغاز مشروطيت ، 1325 ق چاپ شده است . آغاز : يكى از سياحان فرنگستان اين مطالب را به خط فرانسه نوشته . . . بعد از آنكه از منزل مفسده بيرون آمديم ، رفيقم مرا برد ميان چند فرقه غريبه . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1635 به سه نام بالا ( 3 نسخه ) ، 1679 « نامه يكى از سياحان » ؛ ذريعه 12 / 269 « سياحى گويد » ؛ فهرستواره 1 / 721 ( راهنما ) ؛ مشار 3 / 3108 « سياحى گويد » ؛ مشار ، مؤلفين 6 / 284 - 287 ؛ پيشگفتار چ مجموعه آثار ميرزا ملكم از محيط طباطبايى . دانشگاه 11 / 2214 « كج‌بينان و ياوه