احمد منزوى
494
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
نسخهها يكى نيستند . نسخهها ( 2 ) 2 / 1581 ( 4 نسخه ) . حقوق 5 ش 98 ج . نسخه 10 « فصلى » است ؛ مجلس ( 3 ) 10 / 1343 بخشى از آن است ؛ ملك 5 / 288 ش ( 1 ) 1551 همانكه متن آن را بدوى چاپ كرده ، آغاز ( به رؤيت ) : حمد له . . . اما بعد ، چنين گويد مترجم كتاب سر الاسرار كه حسب التماس يكى از خلفاى عباسى ( و جايى ديگر مأمون ) كتاب مذكور را از لغت يونانى به عربى ترجمه نموده ؛ نشريه 3 / 160 نسخهء فرهاد معتمد . آغاز : كتاب السياسات تأليف . . . واقف شدم اى فرزند نجيب دانا و اى پادشاه عادل بزرگ كه حسب التماس ، در سياست و خواص سنگها ؛ همدان ، آخوند ، مقصود 327 در 8 « مقالت » . * سر الاسرار . از محمد تقى فرزند عبد الحسين نصيرى ( - اوزان و مقادير ، بخش رياضى ) كه « العقال فى مكارم الخصال » ( ذريعه 15 / 280 ) را در 1080 ق به پايان برده است . در شوال 1074 ق ، « به جهت تذكرهء نفس خويش » با سربندهاى : مقدمهء سابقه ، مقدمهء لاحقه ، مطلب . در 2 « باب » : باب اول در قول مجمل و كلى در استيفاى حقوق خود ، يا حقوق غير كه بر سبيل ملازمت مرة بعد اخرى حاصل آيد و رعايت واجب است . اول رعايت اعتدال . . . دوم تجريد و خلاف نفس . باب دوم در تفصيل حقوق و بيان اصول او و آنچه [ آنكه ] ويرا حقى است . آغاز : حمد له . صلات . اما بعد ، اين رسالهاى است در اصول علم اخلاق ، كه بيانش برهان است نه تمثيل . . . و اين رساله موسوم است به سر الاسرار . اعلام 1 / 392 ؛ طبقات 11 / 102 . دايرة المعارف ش ( 8 ) 477 عكسى . * سررشتهء تعليم - تعليمات خردافروز . * سر العالمين : سر العالمين فى حقيقة الدنيا و العقبا . از عبد الوحيد واعظ و مفسر استرآبادى گيلانى فرزند نعمت الله ، شاگرد شيخ بهايى ( د 1030 / 1621 م ) . از اين استرآبادى كارهاى بسيارى در اين زمينه در دست هست ، كه بيشتر آنها به زبان فارسى است ( طبقات ) ، و شكوفايى ادبيش سالهاى 1023 - 1077 ق بوده است . ( - بخش تفسير ؟ ) . اعلام 2 / 1431 ؛ طبقات 11 / 361 ؛ ذريعه 12 / 168 ش 1119 . آستان قدس ، نامگو 305 ش 9029 . * سر العزيز . محمد صادق جرفادقانى ، متخلص به مدهوش . ملاباشى حيدر قلى ميرزا پسر فتح على شاه ( 1211 - 1250 ق ) . در پند و اندرز است . با سربندهاى : « نكته ، نكته » . نام نگارنده در ديباچه و نام كتاب در پايانهء نسخهء ملك 5056 آمده است . آغاز : بندهام خداوندى را كه جان داد و روان پروريد ، دانش آموخت و بينش آفريد . نسخهها ( 2 ) 2 / 232 ؛ ذريعه ( 3 ) 9 / 1024 « ديوان مدهوش جرفادقانى » ؛ مجمع الفصحا 2 / 483 ؛ اعلام 3 / 2254 « مدهوش » ؛ فرهنگ سخنوران 2 / 830 مدهوش گلپايگانى . اشكورى - مرعشى 16 / 69 ش 6068 ؛ مجلس ، در « كليات » او [ رؤيت ] ؛ ملك 4 / 666