احمد منزوى
236
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
گزارش « من عرف نفسه » ، صفات نفس ، افعال خير و شر ، چهار مرتبهء نفس ( اماره ، لوامه ، ملهمه و مطمئنه ) ، سلوك و سالكان . سپس به روح مىپردازد ، همچنانكه نفس چهار است روح نيز چهار است : جمادى ، نباتى ، حيوانى و قدوسى . و پايان مىيابد : آن چشمهء زندگانى دل ماست - و آن زندهء هست جاودانى دل ماست - گرزان بى نشان ، نشان مىطلبى - بنگر كه نشان بىنشان دل ماست . آغاز : هذا كتاب معارف الانس از امير المؤمنين . . . من عرف نفسه فقد عرف ربه . پس اگر ما خواهيم كه نفس خود بشناسيم ، چون توان شناخت . مشترك 2 / 285 ( 1 نسخه ) . گنج 2 / 804 . * المعتمد فى المعتقد : تحفهء مظفرى . از شهاب الدين ابو عبد الله فضل الله تورپشتى فرزند تاج الدين ابو سعيد فرزند حسين فرزند يوسف تورانپشتى شافعى . از مردم تورانپشت كه ديهى است از ديههاى يزد ، كه در شيراز مىزيسته ، در همان شهر 661 / 1263 م در گذشته است . به نام اتابك ابو بكر بن سعد زنگى سلغرى ( 623 - 658 / 1226 - 1260 م ) ، و وليعهد وى ابو شجاع سعد ، در 3 « باب » و هر باب در 10 « فصل » : باب يكم در ايمان به خدا ، فصل يكم در معنى لفظ تصديق . دوم در ايمان به فرشتگان و كتابها و پيامبران و پس از مرگ ، فصل يكم معنى ثبوت و اثبات آن . سوم در ديگر مسايل اعتقادى . اينك فهرست ده فصل باب يكم : 1 - معنى لفظ تصديق ، 2 - آنچه واجب است از شناخت آفريدگار ، 3 - آفريدگار قديم است و پاينده و بىهمتا ، 4 - اثبات صفات حق ، 5 - علم اسماء و صفات حق ، 6 - مراتب صفات و اقسام مشكلات و متشابهات ، 7 - كلام خدا ناآفريده است ، 8 - رؤيت خدا ، 9 - قضا و قدر ، ارادت ، مشيّت ، 10 - رستاخيز . آغاز 1 : حمد له . قال مولينا . . . حمد و ثنا خداى را كه حمد جز او را نسزد و ثنا جز او را نزيبد . . . اين « تحفهء مظفرى » را نام « المعتمد فى المعتقد » كرد . آغاز 2 : اللهم نحمدك حمدا يليق كبريائك ، و تصلى على صفوت اصفيائك . مشترك 2 / 985 ( 12 نسخه ) ، همانجا 1185 بخش كلام ( 1 نسخه ) ؛ نسخهها 2 / 992 بخش كلام ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 21 / 213 كه جز اين است ؛ كشف الظنون 2 / 1733 ، همانجا 1 / 373 « تحفة المرشدين » از همو ، در اينجا تاريخ مرگ او 658 ( 1260 م ) آمده ؛ نفيسى 1 / 153 تورپشتى كه مىگويد كتابش به نام « تحفهء مظفرى » و « تحفهء سلغرى » نيز مشهور است . فيلمها 2 / 115 ، 125 ؛ نشريه 9 / 106 نسخهء فردوسى دوشنبه . آصفيه 3 / 550 ؛ افغانستان ، موزهء كابل 171 ؛ بادليان 1765 ؛ بشير حسين ، شفيع 263 كه نام او را به نقل از نسخه ابو عبد الله فضل الله بن الامام ابو سعيد الحسين بن الحسن بن يوسف تورانپشتى آورده ؛ بشير حسين ، شيرانى 2 / 252 ؛ پاياننامه دكتر خالده صديق 330 ؛ تركيه ، كتابخانهها 227 ؛ عباسى 1 / 82 ؛ گنج 2 / 453 ؛ نوشاهى ، موزه 188 .