و اركين 189 و نيز قنواتى از ابن سينا دانسته‌اند . و اين گفتار به گمان ترجمهء همان باشد و از بابا افضل كاشانى ( د 707 ق ) . ( - جاودان‌نامه ) . و شايد عربى آن نيز نه از ابن سينا بل از همين كاشانى باشد ، چنان كه در « مدارج الكمال » ( هف ) همين كار را كرده است . فهرست‌نگار آستان قدس آن را از كاشانى دانسته است . در برابر مشائيان كه علم او را دربرگيرندهء جزئيات نمىدانند . و اينكه هيچ حادثه‌اى زمانى از ادراك او خارج نيست . نگارنده نظر خود را به دو راه : علم به ذات ، علم علّت به معلول اثبات كرده است . آغاز : حمد له . صلات . نسخه‌ها 2 / 822 ( 1 نسخه ) ؛ مهدوى ، مصنفات ابن سينا 283 . آستان قدس 4 / 138 ، همانجا ، نامگو 409 ؛ فيلم 1 / 143 ؛ سپهسالار 5 / 330 . استانبول ، منظوم 159 « رسالة مقصوره » . * علم و طريق آن . كاشانى - آموختن حكمت و فوايد آن . * علميه ( رسالهء علميه ) : علم امام . از عبد الله بن محمد بهبهانى ، زنده 1325 ( - مبدأ و معاد عرفان ) . در پاسخ مقرب الحضرت ميرزا اسحاق ، دربارهء علم امام كه حصولى است يا حضورى ، در 1 « مقدمه » و 3 « فصل » در 1314 ق با ديد شيخيان ، به پايان رسانده است . فصل 1 - در علم ذاتى و فعلى ، 2 - در علم امكانى و تكوينى ، 3 - در علم حصولى و حضورى . آغاز : حمد له ، صلاة . . . و لعنة الله على اعدائهم . . . اما بعد ، چنين گويد بندهء خاكى و اسير فانى ، عبد الله بن محمد البهبهانى ، از قرارى كه مذكور شد سركار . . . ميرزا اسحاق . دايرة المعارف 6 / 1804 عكسى . * علوم ثلاثه : امهات مسايل . گرگانى - بخش چند دانشى . * عين الاعيان فى معرفة النفس و الابدان . از حسين فرزند عزيز گيلانى . نسخهء آن از سدهء 11 ق است . گفتارى است در روانشناسى فلسفى ، كلامى شيعى . نسخه‌ها 2 / 822 ( 1 نسخه ) . ادبيات ، جوادى 3 / 41 . * عين الحكمه . از مير قوام الدين محمد تهرانى ( د 1093 ق ) ( - تعليقات ، هف ) شاگرد ملا رجب على تبريزى ( - د 1085 يا 1065 ق ) ( - اشتراك لفظى ) . نخست اين كتاب را به همين نام به عربى نگاشته سپس خود آن را به فارسى در آورده است . ترجمه‌اى است نه شيوا و نه برابر اصل ، در 1 « مقدمه » و 10 « فصل » : مقدمه در بيان موضوع علم حكمت . فصل 1 - تقسيم موجود به واجب و ممكن ، 2 - تقسيم موجود به واحد و كثير ، 3 - لواحق وحدت و كثرت ، 4 - تعريف كلى و جزئى ، 5 - جنس و فصل و نوع ، 6 - ماهيت مضاف ، 7 - ماهيت جسم و اثبات تركيب آن ، 8 - تقسيم علت ، 9 - فاعل و غايت ، 10 - صدور موجودات از فاعل بالذات و برگشت موجودات به او [ نسخهء 898 آستان قدس ] . متن عربى آن در 1 « مقدمه » و 12 « مبحث » يا « فصل » است [ نسخهء 1922 مجلس ] . به كوشش على اوجى از سوى « دفتر نشر