احمد منزوى

3112

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

استورى ، ستاره 2 / 90 « رسايل قاسم على قاضى ( چنين ) در علم هيأت » . لنينگراد ، دانشگاه ش 402 . * هيأت : رساله . . . ، كه در هامش آن آمده از « عجايب المخلوقات » نقل شده . و به نوشته‌ى گلچين معانى در « عجايب المخلوقات » زكرياى قزوينى ( 600 - 682 ق ) باب‌هاى اين رساله ديده نشده است . در چند باب است ، بىشماره : باب در معرفت خارج از اقاليم ، باب در معرفت ما بين آخر عمارت و آخر ربع مسكون ، باب در معرفت مساحت جرم ارض ، باب در معرفت ابعاد سطوح افلاك ، باب در سطوح افلاك ، باب در معرفت مقدار حركت هر كوكبى در يك شبانه‌روز ، باب در مقدار يك درجه از دواير عظام در هر فلكى ، باب در معرفت اقطار كواكب ، باب در معرفت اجرام كواكب . آغاز : بسمله . باب در معرفت خارج از اقاليم در جهت شمال مبداء آن موضعى است كه . . . آستان قدس 8 / 388 . * هيأت : فارسى هيأت : فتحيه . ملا على قوشچى . ( د 879 / 1474 م ) ، علاء الدين على فرزند محمد ( حساب ، هف ) . در 1 « مقدمه » و 2 « مقاله » و 1 « خاتمه » : مقدمه در آنچه پيش از شروع در اين علم لازم است ، در 2 « قسم » : 1 - در آنچه به هند سيات تعلق دارد ، 2 - در آنچه به طبيعيات تعلق دارد . مقاله‌ى يكم در اجرام علوى ، 6 « باب » : 1 - عدد افلاك كلى و ترتيب آنها ، 2 - دواير مشهوره ، 3 - هيأت و حركت فلك نهم و هشتم ، 4 - هيأت افلاك كواكب هفتگانه ، 5 - حركت افلاك كواكب سياره ، 6 - احوالى كه سياره‌ها را عارض مىشود ، 4 « فصل » . مقاله‌ى دوم در بيان هيأت زمين و قسمت او به اقاليم ، 11 « باب » : 1 - هيأت زمين و ذكر اقاليم ، 2 - خواص خط استوا ، 3 - خواص آفاق مايله 4 - بيان يك‌يك پنجگانه‌ى آفاق ، 5 - خواص مواضعى كه عرضش ربع دور بود ، 6 - مطالع بروج ، 7 - درجه‌ى قمر كواكب ، 8 - صبح و شفق ، 9 - تاريخ سال و ماه و اجزاى آن ، 10 - ظل ، 11 - نصف النهار و قبله . آغاز : حمد له . حمد الشاكرين ، و الصلات و السلام على خير خلقه . . . اما بعد ، اين رساله ( كتاب ) مشتمل است بر مقدمه و دو مقاله و خاتمه . مقدمه در بيان آنچه پيش از شروع در اين علم دانستنىست . از كتاب‌هاى درسى بوده با شرح‌ها و ترجمه‌ها به زبان‌هاى ديگر ، بارها چاپ شده است . مشترك 1 / 313 « هيأت : فارسى هيأت » ( 23 نسخه ) ؛ نسخه‌ها 1 / 370 « هيأت : فارسى هيأت » ( 51 نسخه ) ؛ ذريعه 16 / 94 « فارسى هيأت » ، همانجا 18 / 115 « كلمات الرياضيه » مجموعه 5 رساله از آن ميان همين كتاب ، همانجا 25 / 258 « هيأت قوشچى » ؛ استورى ، ستاره 2 / 76 ( 21 نسخه ) ، اصلاحات 44 ؛ مشار 4 / 3641 « فارسى هيأت » همراه « خلاصة الحساب » و « سى فصل » ، همانجا 4 / 4564 در « مجموعه رسايل » ، 4565 همان ، همانجا 5 / 5544 ( 11 چاپ ) ؛ كشف الظنون 2 / 1236 « فتحيه » ؛ صفا 4 / 106 ؛ ريحانه 4 / 496 ؛ نفيسى 1 / 270 « رساله در هيأت » ؛ تراثنا 2 / 95 ؛ مجله‌ى تحقيق ، لاهور س 3 ش 1 ص 24 . تبريز ، ملى ، يونسى 2 / 858 بىنام نگارنده ؛ تهران ، ادبيات 1 / 524 ، همانجا 3 / 34 « رساله‌ى هيأت » ، 67 « رساله‌ى هيأت » ، الهيات ، تهران 1 / 129 « رساله‌ى هيأت » ، 177 همان ، 224